3η Διάλεξη στο Λαϊκό Πανεπιστήμιο Αγρινίου, Με θέμα: «Το μήνυμα των 3 Ιεραρχών για τα προβλήματα της σύγχρονης εποχής».
Κείμενο και φωτογραφίες Απόστολος Κων. Καρακώστας
Το Λαϊκό Πανεπιστήμιο διοργάνωσε την 3η διάλεξη της 2ης σεζόν της λειτουργίας του (2025-2026), στην αίθουσα συνεδριάσεων/διαλέξεων του Επιμελητηρίου Αιτωλοακαρνανίας στην οδό Σμύρνης και Παπαστράτου γωνία, στο κέντρο του Αγρινίου.
Διοργανωτές του ανοιχτού σε όλους Λαϊκού Πανεπιστημίου είναι το 4ο και 6ο ΓΕΛ και το Εσπερινό Γυμνάσιο-Λύκειο Αγρινίου.
Στην διάλεξη της Πέμπτης 29 Ιανουαρίου 2026, ομιλητής ήταν ο με Αγρινιώτικη καταγωγή πολυγραφότατος συγγραφέας Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου κύριος Μιχάλης Μαντζανάς.
Το θέμα της ομιλίας του ήταν: «Το μήνυμα των 3 Ιεραρχών για τα προβλήματα της σύγχρονης εποχής».
Στο πάνελ παρακάθησαν οι διευθυντές του 4ου & 6ου Γ.Ε.Λ. Αγρινίου, Δρ. Παναγιώτης Κοντονάσιος και Δρ. Ηλίας (Λίνος) Υφαντής και η διευθύντρια του Νυχτερινό Γυμνασίου/Λυκείου Αγρινίου κυρία Έλενα Θεοδωροπούλου και φυσικά και ο ομιλητής.
Εισήγηση
στην πολύ ενδιαφέρουσα και επίκαιρη ομιλία (λόγω της εορτής των Αγίων την
επόμενη ημέρα 30 Ιανουαρίου) έκαναν και οι τρεις διοργανωτές του Λαϊκού
Πανεπιστημίου.
Ο Δρ. Παναγιώτης Κοντονάσιος καλωσόρισε τους Πανοσιολογιότατους πατέρες Χριστόφορο Χρόνη και Νεκτάριο Κατή, τον Δήμαρχο Αγρινίου, τον τέως Δήμαρχο Παραβόλας κ. Βασίλειο Καπέρδα, όλους τους καλεσμένους στην εκδήλωση και κάλεσε στο βήμα για έναν χαιρετισμό τον Δήμαρχο Αγρινίου κύριο Γεώργιο Παπαναστασίου.
Ο Δήμαρχος που από την αρχή της επανέναρξης του Αγρινιώτικου Λαϊκού Πανεπιστημίου είναι υποστηριχτής του, απηύθυνε τον παρακάτω χαιρετισμό:
«Με ιδιαίτερη χαρά χαιρετίζω έναν ακόμη Κύκλο Διαλέξεων του Λαϊκού Πανεπιστήμιο Αγρινίου, έναν θεσμό που υπηρετεί με συνέπεια την ιδέα της δια βίου μάθησης, καλλιεργεί τον δημόσιο διάλογο και προσφέρει γνώση ανοιχτή σε όλους και που σήμερα πραγματώνεται με τη συμβολή του 4ου και 6ου Γενικού Λυκείου, καθώς και του Εσπερινού Γυμνασίου – Λυκείου Αγρινίου.
Σε μια εποχή ταχύτατων μεταβολών και σύνθετων κοινωνικών προκλήσεων, η ανάγκη για ουσιαστική παιδεία καθίσταται πιο επίκαιρη από ποτέ. Γιατί η έννοια της εκπαίδευσης δεν εξαντλείται στα όρια της τυπικής γνώσης, αλλά συνιστά μια διαρκή πνευματική πορεία, που ενισχύει τη δημοκρατική συνείδηση και την κοινωνική συνοχή.
Το θέμα της σημερινής διάλεξης συγκεντρώνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς μας φέρνει σε ουσιαστικό διάλογο με το διαχρονικό μήνυμα των Τριών Ιεραρχών, κορυφαίων μορφών του χριστιανικού και του Ελληνικού πνεύματος, που κατάφεραν μια μοναδική σύνθεση της ελληνικής φιλοσοφικής παράδοσης με τη χριστιανική σκέψη, αναδεικνύοντας ένα πρότυπο παιδείας, κατά το οποίο η «ἄνωθεν» και η «ἔξωθεν» γνώση δεν αντιπαρατίθενται, αλλά συμπληρώνονται δημιουργικά.
Ιδιαίτερα οι νεότερες γενιές αξίζει να γνωρίζουν ότι η βυζαντινή φιλοσοφία, ως κρίκος ιστορικής και πνευματικής συνέχειας του Ελληνισμού, διαφύλαξε αυτόν τον πλούτο και τον μετέδωσε στις επόμενες γενιές, προσφέροντας μέχρι σήμερα ουσιαστικά ερμηνευτικά εργαλεία για τον άνθρωπο και τον σύγχρονο κόσμο.
Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, λοιπόν, αναμένουμε την εισήγηση του συμπατριώτη μας Καθηγητή Αρχαίας Ελληνικής και Βυζαντινής Φιλοσοφίας κ. Μιχάλη Μαντζανά, που στοχεύει στην ανάδειξη της διαχρονικής επικαιρότητας του μηνύματος των Τριών Ιεραρχών και της σύνδεσή του με τα προβλήματα και τα ερωτήματα της εποχής μας.
Είμαι βέβαιος ότι η διάλεξή του θα αποτελέσει αφορμή για γόνιμο προβληματισμό και ουσιαστικό διάλογο, ιδιαίτερα για τη μαθητική κοινότητα που συμμετέχει ενεργά στη σημερινή διοργάνωση.
Θερμά συγχαρητήρια σε όλους τους συντελεστές και καλή επιτυχία στην εκδήλωση».
Ο Δήμαρχος πρόσθεσε ακόμα: «Με μεγάλη μου χαρά βλέπω στην αίθουσα τον φίλο μου Κώστα, τον πατέρα του Μιχάλη, που εργαζόταν μαζί με την Μητέρα μου και που ήταν Αντιδήμαρχος με τον κ. Βασίλη Καπέρδα τον Δήμαρχο Παραβόλας, αυτοδιοικητικός κι αυτός, αισθανόμαστε μεγάλη υπερηφάνεια σήμερα για σένα Μιχάλη, που βρίσκεσαι εδώ και πραγματικά μας κάνεις όλους εμάς υπερήφανους γιατί είσαι ένα Αγρινιωτάκι που διέπρεψε και που πήγε πολύ ψηλά και είμαστε όλοι πραγματικά ιδιαίτερα χαρούμενοι αλλά και αισθανόμαστε μεγάλη τιμή για τους ανθρώπους μας που διαπρέπουν. Να είστε καλά, καλή συνέχεια!».
Ο Δρ. Ηλίας (Λίνος) Υφαντής, ο έτερος των διοργανωτών, καλωσόρισε κι αυτός τους καλεσμένους και έδωσε τον λόγο στον ομιλητή της εκδήλωσης καθηγητή κύριο Μιχάλη Μαντζανά.
«Πανοσιολογιότατοι, κύριοι καθηγητές, κύριε Δήμαρχε του Αγρινίου, κύριε πρώην Δήμαρχε Παραβόλας, κύριοι διδάκτορες και συνάδελφοι Πανεπιστημιακοί, κυρίες και κύριοι, ευχαριστώ πάρα πολύ για τα καλά σας λόγια. Αισθάνομαι ένα μεγάλο βάρος προκειμένου να ανταποκριθώ στις υψηλές φιλοφρονήσεις στις οποίες προβήκατε.
Είναι για μένα ιδιαίτερη τιμή που κάνω αυτή την ομιλία σε μια υψηλού πνευματικού επιπέδου συνάντηση στο Αγρίνιο, τον τόπο που κατάγομαι, και τον βλέπω αυτόν τον τόπο-δεν μιλώ πολιτικά-ο τόπος μας μεταμορφώνεται και γίνεται ωραιότερος. Το διακρίνει κανείς κι από τους τουρίστες επισκέπτες μας, που σημαίνει ότι η Δημοτική αρχή ασκεί το έργο της κατά τον καλύτερο τρόπο».
Μίλησε και για τους τρεις, που η κοινή γιορτή τους, καθώς είπε, καθιερώθηκε τον αργότερα για να εκτονωθεί το διχαστικό κλίμα που είχε προκύψει από τους οπαδούς των τριών Ιεραρχών, οι οποίοι είχαν διασπαστεί και δημιουργήθηκε διένεξη μεταξύ τους για το ποιος ήταν σπουδαιότερος.
Με τον καθορισμό του κοινού τους εορτασμού στις 30 Ιανουαρίου, έληξε το ζήτημα της υπέρτερης αξίας του ενός ή του άλλου.
Το συμβουλευτικό συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι η ενότητα και όχι ο διχασμός είναι η βάση της κοινωνικής και της πνευματικής εξέλιξης και πρέπει πάντα να βρίσκεται ο δρόμος του σεβασμού, της συμπερίληψης και της συνεννόησης μεταξύ των αντιτιθέμενων απόψεων.
Οι τρεις Ιεράρχες υπηρέτησαν τα γράμματα και άφησαν την πνευματική τους παρακαταθήκη ο καθένας τους από την θέση που ανέλαβε.
Μετά την περιεκτική και πολύ περιγραφική του ομιλία, για τους Αγίους Ιεράρχες και για την σύγχρονη εποχή, πέρασε στο δεύτερο και πολύ ενδιαφέρον μέρος της εκδήλωσης απαντώντας στις ποικίλες ερωτήσεις από το ακροατήριο, κυρίως από καταξιωμένους εκπαιδευτικούς στην πόλη του Αγρινίου, αλλά και άλλων ανθρώπων από άλλα στρώματα της κοινωνίας που επιθυμούν να μιλήσουν για τις απορίες τους σε εκπαιδευτικά, κοινωνικά, ηθικά και θρησκευτικά θέματα.
Ο συντονιστής Δρ. Παναγιώτης Κοντονάσιος έδωσε τον λόγο σε αρκετούς από το ακροατήριο που θέσανε ερωτήσεις στον κύριο Μαντζανά.
Ο καθηγητής απάντησε σε όλα τα ερωτήματα με σαφήνεια και μοναδικό ιδιαίτερο τρόπο. Και ως νομικός, μια από τις πολύπλευρες δραστηριότητές του, επανέλαβε δυο -τρεις φορές, ότι μιλάει συγκεκριμένα, ώστε να μην επιτρέψει να σχηματιστούν στο μυαλό των ακροατών άλλες απόψεις, από αυτές που πολύ ξεκάθαρα εννοεί.
Ήταν μια μοναδική διάλεξη, χωρίς να θέλω να υποβιβάσω τις προηγούμενες που έγιναν από την επανέναρξη του Λαϊκού Πανεπιστημίου στις 6 Μαρτίου 2025, που κράτησε το ενδιαφέρον του κοινού από την αρχή μέχρι το τέλος αμείωτο.
Κι αυτό για πολλούς λόγους όπως ήτανε: Η άψογη διοργάνωση μετά από την εμπειρία που αποκτήθηκε στους 14 μήνες της λειτουργείας του Λαϊκού Πανεπιστημίου. Το υψηλό επίπεδο διδακτικής τακτικής του καθηγητή. (κάτω από την «έδρα» και απαντήσεις σύντομες και χωρίς υπεκφυγές). Την υψηλού επιπέδου ρητορική ικανότητα του ομιλητή. Την επαναφορά-ακόμα και μέσα σε μια φράση-στην σωστή κατεύθυνση του λόγου του, μη επιτρέποντας να σχηματιστούν νοηματικές παρερμηνείες των λέξεών του. Την τεράστια γνώση του, που του επιτρέπει να χειριστεί την πολυπλοκότητα των διασυνδέσεων σε κοινωνικά και θρησκευτικά θέματα με σαφήνεια, που αφήνει τον ακροατή με ξεκάθαρη τεκμηριωμένη και αδιάψευστη άποψη.
Θα επαναλάβω τα τελευταία του λόγια πριν κλείσει αυτή την σπουδαία διάλεξη.
«Η Χριστιανική θρησκεία είναι τέλεια. Γιατί είναι λογική. Ο Χριστιανισμός είναι δομημένος σε λογική βάση. Λέει: η ζωή είναι μοναδική, δεν υπάρχει δεύτερη ευκαιρία! Μια ζωή, δεν υπάρχει «Μαντζανάς-2», τέλος! Μετά είναι η κρίση, της ψυχής σου. Τέλος. Άρα λοιπόν έχει μια λογική βάση. Τι σημαίνει λογική βάση. Την κάθε μέρα της ζωής σας πρέπει να την ζείτε σαν να είναι η τελευταία. Να μην βαριόμαστε που ζούμε. Καθημερινά να σηκωνόμαστε και να δοξάζουμε τον Θεό, να πηγαίνουμε να κάνουμε την δουλειά μας, ότι κάνει ο καθένας. Δεν παρεμβαίνουμε και δεν ασχολούμαστε με τον τρόπο της ζωής των άλλων».
Και συνέχισε κλείνοντας: «Δεν περίμενα από έναν φιλόσοφο, τον Ζαν Πωλ Σαρτ να πει την σπουδαιότερη Θεολογική έκφραση: «Είμαστε οι επιλογές μας». Δηλαδή εμείς επιλέγουμε, το πως θα συμπεριφερθούμε, το πως θα εξελιχθούμε, το πως θα ζήσουμε».
Ήταν μια σπουδαία ομιλία και όταν τελείωσε καταχειροκροτήθηκε από το ακροατήριο, που στο σύνολό του γνώριζε τον καθηγητή με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, κυρίως από τα βιβλία του, αλλά και από τα δικά τους φοιτητικά τους χρόνια ή των παιδιών τους, στα ανώτερα ιδρύματα της χώρας.
Ο συγγραφέας των πολλών βιβλίων, μετά την ομιλία του συνομίλησε με πολίτες του Αγρινίου και υπέγραψε τα βιβλία του, που αρκετοί προμηθεύτηκαν στο χωλ έξω από την αίθουσα.
Αυτά ήταν δυο, «Η φιλοσοφημένη γυναίκα» εκδόσεως το 2018 και «Ο φιλοσοφημένος άνδρας», εκδόσεως 2025.
Παραβρέθηκαν στην ομιλία του καθηγητή ο πρωτοπρεσβύτερος του Ιερού Ναού Αγίου Χριστοφόρου Αγρινίου π. Χριστόφορος Χρόνης, καθηγητής θεολογίας ΕΚΠΑ, ο π. Νεκτάριος Κατής Εφημέριος του Ιερού Ναού Αγίας Τριάδος Αγρινίου, ο Δήμαρχος της πόλης κ. Γεώργιος Παπαναστασίου, ο Πρόεδρος του Συλλόγου Πολυτέκνων και τέως Δήμαρχος Παραβόλας κ. Βασίλης Καπέρδας, πολλοί εκπαιδευτικοί όλων των βαθμίδων, φοιτητές και φοιτήτριες Πανεπιστημίων στα οποία διδάσκει ο κ. Μαντζανάς, μαθητές από το Γυμνάσιο και Λύκειο Δεύτερης Ευκαιρίας Αγρινίου και πολλοί κάτοικοι του Αγρινίου.
Οι διοργανωτές και ο ομιλητής ευχαρίστησαν τον Πρόεδρο του Επιμελητηρίου Αιτωλοακαρνανίας κύριο Παναγιώτη Τσιχριτζή για την ευγενική παραχώρηση της αίθουσας συνεδριάσεων για την διεξαγωγή της ημερίδας του Λαϊκού Πανεπιστημίου.
Η επόμενη εκδήλωση του Λαϊκού Πανεπιστημίου θα γίνει στις 18 Φεβρουαρίου με καλεσμένο ομιλητή τον αναπληρωτή καθηγητή του Πανεπιστημίου Πατρών κ. Εμμανουήλ Τσαγκαράκη και με θέμα: «Η Τεχνητή νοημοσύνη». Θα διεξαχθεί στην αίθουσα συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου στο κτήριο της πρώην Τράπεζας της Ελλάδος. Θα υπάρξει έγκαιρα σχετική ανακοίνωση στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης από τους διοργανωτές.
Ακολουθεί σύντομο βιογραφικό του Ομιλητή Μιχαήλ Κ. Μαντζανά.
(Από το εσώφυλλο του τελευταίου του βιβλίου: «Ο φιλοσοφημένος άνδρας».)
Α.Κ.Κ.
