Απότιση φόρου τιμής στα θύματα της Μικρασιατικής καταστροφής του 1922

Κείμενο και φωτογραφίες Απόστολος Κων. Καρακώστας
Το Σάββατο και την Κυριακή 20 και 21 Σεπτεμβρίου, 103 χρόνια μετά την μεγάλη πανωλεθρία του Ελληνισμού της Πόλης, του Πόντου και της Ιωνίας, στον Άγιο Κωνσταντίνο Αγρινίου πραγματοποιήθηκαν εκδηλώσεις με συμμετοχή εκατοντάδων κατοίκων με καταγωγή από τις αλησμόνητες πατρίδες και όχι μόνο.
Στον Ιερό Ναό του Αγίου Κωνσταντίνου, στον οποίο συνεχίζονται οι εργασίες εικονογράφησης, χοροστάτησε στον όρθρο και στην Θεία Λειτουργία της Κυριακής, ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας κκ. Δαμασκηνός.
Στο τέλος της Θείας Λειτουργίας επακολούθησε ιερό μνημόσυνο στην μνήμη των Μαρτύρων της Μικρασιατικής τραγωδίας και ομιλία του Σεβασμιότατου Μητροπολίτη, ο οποίος μεταξύ των άλλων τόνισε τα παρακάτω:
«Η σημερινή Κυριακή είναι αφιερωμένη και στη ιερά μνήμη του Αγίου ενδόξου Εθνοϊερομάρτυρος Χρυσοστόμου, Επίσκοπου Σμύρνης και των συν αυτώ μαρτυρικώς τελειωθέντων Αρχιερέων, Ιερέων, Μοναχών, ανδρών και γυναικών κατά την Μικρασιατική Καταστροφή. Είναι η ημέρα που τιμούμε εκείνους που μαρτύρησαν στα αγιασμένα χώματα της Ιωνίας.
Και τιμούμε, επίσης τα μέλη όλων των Μικρασιατικών Συλλόγων που δραστηριοποιούνται στην ελληνική επικράτεια και υποδηλώνουν με τον πιο εμφαντικό τρόπο, ότι συνεχίζουν τα ήθη και τις παραδόσεις των Μικρασιατών προγόνων τους, οι οποίοι μετά την Μικρασιατική Καταστροφή κατέφυγαν στην μητέρα Ελλάδα, εγκαταστάθηκαν σε διαφορετικούς τόπους και αναβίωσαν το ένδοξο παρελθόν της ευλογημένης Μικρασιατικής ιστορίας.
Στην πόλη του Αγρινίου, αυτή η Ενορία των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης είναι το κέντρο της ζωής των Μικρασιατών απογόνων προσφύγων, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν εδώ και στην ευρύτερη περιοχή του Αγίου Κωνσταντίνου και απετέλεσαν μία ξεχωριστή κοινότητα, ανήγειραν Ναό, σχολείο, τα σπίτια τους, τα καταστήματα τους».
………………………………….
«Ήρθε η ώρα που ο Χρυσόστομος Σμύρνης έπρεπε να απαντήσει σε ένα ερώτημα: φεύγεις για να σωθείς ή μένεις για να θυσιαστείς; Και εκείνος ούτε σκέφτηκε, ούτε διαπραγματεύτηκε. Μόνο απάντησε: Δεν μπορώ να ανταλλάξω με τίποτα την ελευθερία της ψυχής μου.
Και παρέμεινε εκεί, μόνος, εγκαταλελειμμένος και αβοήθητος στα χέρια των μαινόμενων Τούρκων και μαρτύρησε, μιμούμενος την σταυρική θυσία του Χριστού.
Ας είναι αιωνία η μνήμη όλων των Μικρασιατών ηρώων και μαρτύρων και ας αξιώνει ο Θεός τους απογόνους τους και όλους εμάς να τιμούμε με αυτόν τον κατανυκτικό και προσευχητικό τρόπο την ιερά μνήμη τους και την ένδοξη θυσία τους».
Μετά τον λόγο του Μητροπολίτη, ο Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Κρήτης Ιωάννης Γ. Νεραντζής χάρισε στον Σεβασμιότατο δύο βιβλία, το: «ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΔΡΟΜΟΙ ΤΟΥ ΚΑΠΝΟΥ, ΔΡΟΜΟΙ ΕΛΛΗΝΟΠΡΟΣΦΥΓΊΑΣ», σύγγραμμα του ιδίου, καθώς και το: «ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ 1919-1922, Από τον θρίαμβο στη συμφορά», του Ελευθερίου Γ. Σκιαδά και ακολούθως εκφώνησε τον πανηγυρικό λόγο της ημέρα. (το πλήρες κείμενο του κ. Νεραντζή ακολουθεί στο τέλος του κειμένου).
Ο Σεβασμιότατος μοίρασε το αντίδωρο και ακολούθως μετέβη στο προαύλιο του Ιερού Ναού Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης, όπου βρίσκεται το μνημείο των Μικρασιατών προσφύγων και τέλεσε το επίσημο Τρισάγιο.
Επακολούθησε η κατάθεση στεφάνων στο μνημείο από τους:
Βουλευτές κυρία Χριστίνα Σταρακά, Θανάση Παπαθανάση και Μίλτο Ζαμπάρα, τον Περιφερειακό Σύμβουλο Αιτωλοακαρνανίας κύριο Κωνσταντίνο Δαουτίδη, τον Δήμαρχο κύριο Γεώργιο Παπαναστασίου, τον Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου κύριο Κωνσταντίνο Ζώη, τον Πρόεδρο της Τ.Κ. Αγίου Κωνσταντίνου κύριο Γεώργιο Σταύρου, τον επικεφαλή της μείζονος αντιπολίτευσης Δήμου Αγρινίου κύριο Κωνσταντίνο Πιστιόλα, τον Διευθυντή της Διεύθυνσης Αστυνομίας Ακαρνανίας Ταξίαρχο κύριο Δημήτριο Γαλαζούλα, τον Διοικητή της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Αγρινίου Αντιπύραρχο κύριο Θεόδωρο Αποστόλου, τον Εκπρόσωπο του Συνδέσμου Αποστράτων Σωμάτων Ασφαλείας Αγρινίου κύριο Δημήτριο Τσούνη, την Πρόεδρο του Συλλόγου Μικρασιατών Προσφύγων νομού Αιτ/νίας κυρία Ανδριάνα Γκούρλια, τον Πρόεδρο του Συλλόγου Ποντίων Αιτωλοακαρνανίας «Δ. Ψαθάς» κύριο Σταύρο Κουθουρή, τον Αντιπρόεδρο του Συλλόγου ΑΕΚ Αγίου Κωνσταντίνου και Αντιδήμαρχο του Δήμου Αγρινίου κύριο Λάμπρο Σκουφή, τον Πρόεδρο του Συλλόγου Παλαίμαχων ΑΕΚ Αγίου Κωνσταντίνου κύριο Γεώργιο Μποτάκογλου και για τον Σύλλογο Αγρινιωτών Αθήνας ο «Άγιος Χριστόφορος» ο εκπρόσωπος κ. Απόστολος Κων. Καρακώστας.
Στην εκδήλωση μέσα και έξω από την εκκλησία παραβρέθηκαν, πέραν από όσους κατέθεσαν στεφάνια και οι Αντιδήμαρχοι κυρία Γεωργία Μπόκα και οι κύριοι Καλαντζής Κωνσταντίνος και Παναγιώτης Μαρνέζος. Καθώς και οι Δημοτικοί Σύμβουλοι κυρία Χρυσούλα Τασολάμπρου και κύριος Κωνσταντίνος Κιτσοπάνος. Ακόμα η Διευθύντρια του κέντρου Πολιτισμού κυρία Έφη Τσακανίκα, πολλοί κάτοικοι του Αγίου Κωνσταντίνου/Αγρινίου και της ευρύτερης περιοχής.
Ο Τελετάρχης του Δήμου κύριος Χαράλαμπος Τσιάμης πρόσταξε ενός λεπτού σιγή, ακολούθησε ο Εθνικός ύμνος και η συγκινητική εκδήλωση έληξε, τουλάχιστον στον χώρο του μνημείου, γιατί αργότερα υπήρξε και συνέχεια, στο κάποτε ειδυλλιακό βουκολικό τοπίο με την βρύση, που στους περασμένους αιώνες ξαπόστεναν και ξεδίψαγαν περαστικοί και κτηνοτρόφοι, ένα τοπίο απαράμιλλο με αναγεννησιακούς πίνακες και γκραβούρες της εποχής «Et in Arcadia ego», που είναι γνωστό σαν «Κιούνι».
Βράδυ Κυριακής 21 Σεπτεμβρίου έγινε το Αντάμωμα στο Κιούνι.
Η βραδινή εορταστική εκδήλωση διοργανώθηκε από τον σύλλογο Μικρασιατών, στον ιστορικό χώρο της βρύσης στο «Κιούνι», που προϋπήρχε-άγνωστο από πότε-της εγκατάστασης των Μικρασιατών Προσφύγων στην περιοχή του Αγίου Κωνσταντίνου πριν 100 και χρόνια.
Τότε προμήθευε νερό τον πρωταρχικό καταυλισμό και μετέπειτα τα νεοφτιαγμένα σπίτια που κτίστηκαν με τόσες προσπάθειες και εργασίες δυο, για να μην πω τριών γενεών, ξεσπιτωμένων οικογενειών.
Τότε η βρύση στο Κιούνι ήταν πολύ σημαντική και ήταν χώρος συνάντησης των νοικοκυρών που κουβαλούσαν νερό στα σπίτια τους τα πρώτα πολύ δύσκολα χρόνια…
Τώρα εκεί συναντήθηκαν το βράδυ της Κυριακής νέοι και παλιοί που καθώς μου είπε η γνωστή μου για 40 χρόνια από τον Ορειβατικό Σύλλογο Αγρινίου, ακούραστη στις διοργανώσεις σε βουνά αλλά και στα «πεδινά», κυρία Κική Ιωακειμίδη: «Η εκδήλωση έγινε για να θυμούνται οι παλιότεροι και να μαθαίνουν οι νεότεροι, πώς γλεντούσαν οι πρώτοι κάτοικοι του προσφυγικού συνοικισμού του Αγίου Κωνσταντίνου!»
Μετά τους χορούς και την διασκέδαση, το ραντεβού ανανεώθηκε για του χρόνου, που είναι σίγουρο ότι θα έχει πάλι μεγάλη επιτυχία, καθώς άρεσε σε όλους όσους παραβρέθηκαν, αλλά και σε όλους που είδαν φωτογραφίες και βιντεάκια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης!
Ακολουθεί το κείμενο της ομιλίας του Δρ. Ιωάννη Γ. Νεραντζή
ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ
– Πανηγυρικός : «14 Σεπτεμβρίου Ημέρα Μνήμης» –
{ Προσφυγικός Συνοικισμός Αγίου Κωνσταντίνου (21.09.2025) }
Ιωάννης Γ. Νεραντζής στην Πόντια μαμά-Ευρυδίκη αναφορά νά δίνω
Νά ’μαστε πάλι σε ναό θεμελιωμένον από την ΕλληνοΠροσφυγιά που ήρθε, «το εικοσιδυό», «Ανταλλαγμένη» στις ‘‘Παράγκες’’ τού Προσφυγικού Συνοικισμού Αγίου Κωνσταντίνου…, με νεοκτισμένα να βλέπουμε τώρα τά σπίτια, αλλά πρώτη νά βλέπουμε τήν ταμπέλα χωρίς ΜΝΗΜΗ στην πρόσοψη τού ναού Αγίου Κωντσταντίνου. Αλλά, αυτός εδώ ο επί τών θεμελίων τού πρώτου ναού Θανάτω Θάνατον πατήσας ανεγερθείς εκ τάφου Ελληνο-Προσφυγιάς στη ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ τού ιερού ναού τό Καταπέτασμα ανοίγει ίνα φανερωθεί τής Ιστορίας η Αλήθεια...
Σεβασμιότατε, ευγενώς προσκαλείσθε να προεδρεύσετε ουχί εις Συνοδικόν Δικαστήριον, αλλά νύν καλείσθε να προεδρεύσετε εις Δικαστήριον, Η ΜΝΗΜΗ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΝΑ ΔΙΚΑΖΕΙ…
Προσφυγοπούλες και Πρόσφυγες εις Δικαστήριον ιστάμεθα σήμερον να παρακολουθήσωμεν «Η ΜΝΗΜΗ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΝΑ ΔΙΚΑΖΕΙ», εν τώ ναώ τούτω τού Μαρτυρίου, Μάρτυρες Γενοκτονίας τού Μικρασιατικού Ελληνισμού και τού Ποντιακού Ελληνισμού έχομεν ενώπιόν μας, ωϊμέ...
Μικρασιάτες και Μικρασιάτισσες απάσης τής Μικράς Ασίας και τού Ευξείνου Πόντου ορώμεν πρό οφθαλμών ζωντανοί να αιωρούνται εις το ‘‘Εκκρεμές τής Ιστορίας’’.: οι εν ζωή Μικρασιάτες και Μικρασιάτισσες, τής Ιωνίας, τού Πόντου, τής Προύσσας, ‘‘Μάρτυρες’’ είναι τού ‘‘Θριάμβου τής Ιστορίας’’ στούς αιώνες ακμής τού Μικρασιατικού Ελληνισμού... Τα ίδια πρόσωπα ‘‘Μάρτυρες’’ είναι και τής ‘‘Τραγωδίας τής Ιστορίας’’.: με το αίμα τής Ελληνοπροσφυγιάς τής Μικράς Ασίας, με το δικό τους αίμα την περιπέτεια τής Ιστορίας καταγράφουν στους Προσφυγικούς Καταλόγους…: τώρα αφανισμένοι από την προεξαγγελθείσα προγεγραμμένη Μικρασιατική Καταστροφή…: Βενιζέλος και βασιλιάς Αλέξανδρος γιόρταζαν το άγγιγμα τού ονείρου: στις 14 Σεπτεμβρίου 1920 (παλ.ημερολ.), εν Αθήναις, το Παναθηναϊκόν Στάδιον ήταν κατάμεστον διά τόν εορτασμόν τής υπογραφής τής ‘‘Συνθήκης τών Σεβρών το 1920’’: ‘‘Συνθήκη’’ που εμεγάλυνεν τήν «Ελλάδα τών δύο ηπείρων και τών πέντε θαλασσών», και -ορισμένως- όριζε τήν «αποβίβαση τού Ελληνικού στρατού στη Σμύρνη».: Ανάμεσα στα χιλιάδες πρόσωπα, στο ‘‘Καλλιμάρμαρον’’ Αθηνών ο φωτογραφικός φακός απαθανατίζει ένα γκρο πλαν δύο ανδρών, καθισμένων δίπλα-δίπλα, που παρακολουθούσαν χαμογελαστοί την εκδήλωση: ήταν ο βασιλεύς Ελλάδος Αλέξανδρος και ο πρωθυπουργός Ελλάδος Ελευθέριος Βενιζέλος. Έλληνες στην Μητροπολιτική Ελλάδα, Ελληνες και Ελληνίδες Μικρασιάτες και Μικρασιάτισσες, από τα Μικρασιατικά Παράλια τής Ιωνίας, τού Ευξείνου Πόοντου ως τα βάθη τής Μικράς Ασίας, Μικρασιάτες και Μικρασιάτισσες, ονειρεύτηκαν τότε πως αυτές τίς στιγμές, 14 Σεπτεμβρίου 1920 τίς χάριζε και τίς ηχούσε το ‘‘Εκρεμμές τής Ιστορίας’’: με μια απροσδόκητη μακροθυμία να ηχεί τόν ‘‘Θρίαμβον τής Ιστορίας’’ στην προκυμαία τής Σμύρνης, Σμυρνιοί και Σμυρνιές, σείοντας στα χέρια ελληνικές σημαίες, να καλωσορίζουν το στρατιωτικό άγημα τών Ελλήνων στη Μικρασιατική πόλη, Σμύρνη, τών Ελλήνων πόλη… Ποίος Έλλην, ποία Ελληνίς τών δύο ηπείρων περίμενε ότι θα ’ρχόταν η στιγμή που τό ‘‘Εκκρεμές τής Ιστορίας’’ θα ηχούσε στήν άλλη άκρη του, μά στήν ίδια πόλι, την Σμύρνη, την ‘‘Τραγωδία τής Ιστορίας’’, την Τραγωδία τής Μικρασιατικής Καταστροφής τού εικοσιδυό, τήν γενοκτονία ενός εκατομμυρίου Ελλήνων καί Ελληνίδων, όσοι ζώντες νά είναι ζωντανά πτώματα δύο εκατομμύρια Έλληνες και Ελληνίδες, Μικρασιάτες και Μικρασιάτισσες από όλη την Μικράν Ασίαν και από όλα τα βόρεια παράλια τής Μικράς Ασίας, τού Ευξείνου Πόντου, ψυχές μαραγκιασμένες να τίς κουβαλάει -καραβιές, καραβιές- ο ‘‘εν Παρισίοις τουρίστας Ελευθέριος Βενιζέλος’’, με την υπόγραφή του νά έρχονται -ξεριζωμένοι από τις προγονικές τών Ελλήνων Μικρασιατών και Ποντίων πατρίδες-, νυν πρόσφυγες και προσφυγοπούλες, «Ανταλλαγμένοι» και «Ανταλλαγμένες», Έλληνες και Ελληνιδες, άρχοντες και αρχοντοπούλες εν Μικρά Ασία και Πόντω, ρακένδυτα ζωντανά πτώματα τώρα στις ‘‘Παράγκες’’, στις ‘‘Παραγκουπόλεις’’, στην μητροπολιτική Ελλάδα, βορά στα καπιταλιστικά στόματα ανενδοίαστων ξεδιάντροπων Καπνεμπόρων, στο ‘‘σαλόνι’’ τής Καπναποθήκης τών ευωδίαν τής Καπνόριζας να έχουν, τα μωρά τώρα οι Ελληνίδες Μικρασιάτισσες στην Καπνόρριζα να τα γεννούν, την πίκρα τής Πίσσας στο στόμα να έχουν...
Η σφαγή Ελλήνων και Αρμενίων και η πυρπόληση πόλεων ξεκίνησε στη Σμύρνη από τον τουρκικό κεμαλικό στρατό, με την πυρπόληση τής πόλης: διήρκεσε από τις 31 Αυγούστου έως τις 4 Σεπτεμβρίου (με το παλαιό ημερολόγιο) τού 1922. Σήμερα η επέτειος αυτή ορίστηκε να είναι η 14η Σεπτεμβρίου, καθώς την επόμενη χρονιά, το 1923, εισήχθη στην Ελλάδα το νέο ημερολόγιο.
«Ανταλλαγμένους» & «Ανταλλαγμένες», Μικρασιάτες Έλληνες και Μικρασιάτισες Ελληνίδες, από την Ιωνία, τον Πόντο ως τα βάθη τής Μικράς Ασίας -παγκόσμια πρώτη-, ο «εθνάρχης» Βενιζέλος, καραβιές καραβιές, να κουβαλάει δύο εκατομμύρια Έλληνες άρχοντες, Ελληνίδες αρχοντοπούλες, Μικρασιάτες και Μικρασιάτισσες, πρώτα τά λιμάνια υποδοχής με τα κύματά τους να ξεσπάνε το αναπάντητο ερώτημα τής Ιστορίας: ΓΙΑΤΙ;; Το ερώτημα τής Ιστορίας τό απαντάει η ΜΝΗΜΗ: … Ελληνοπρόσφυγες Μικρασιάτες και Ελληνο-προσφυγοπούλες Μικρασιάτισες την Ιστορία τής Μικρασιατικής Καταστροφής το 1922, γράφουν στον Τσίγκο τής ‘‘Παράγκας’’, μελάνι τό αίμα τους να έχει το Μελανοδοχείο τής Μνήμης και τής Ιστορίας κουβαλημένο από τα βάθη τής Μικράς Ασίας ως τα Ποντιακά Παράλια τής Μικράς Ασίας…, κυνηγημένοι από την Ιστορία. Την ΙΣΤΟΡΙΑ μπορείς να την διαγράψεις… Την ΜΝΗΜΗ όμως δέν μπορείς νά τήν διαγράψεις… Ορμάει στή συνείδηση η Αλήθεια τής Ιστορίας, η αγωνία τής ΙΣΤΟΡΙΑΣ που ήταν και δική τους αγωνία τών Μικρασιατών Ελλήνων, των Ποντίων Ελλήνων, αγωνία, για όλα εκείνα που είχαν τόσο βάναυσα ματαιωθεί, για τη ζωή τους που τώρα δείχνει νά τρεκλίζει δίχως προσανατολισμό, δίχως προορισμό, αφού μιά προδοτική φωνή –‘‘Φιλελεύθερη Βενιζελική’’ και ‘‘Βασιλιά’’ μαζί- την ΜΝΗΜΗ να προστάζει: «εσύ, ΜΝΗΜΗ, στις ‘‘Παράγκες’’ τών Μικρασιατών προσφύγων εκ πάσης τής Μικράς Ασίας και τού Ευξείνου Πόντου με το αίμα σου θα γράφεις περασμένα μεγαλεία και διηγώντας τα θα κλαίς… στα Καπνοχώραφα και στις Καπναποθήκες τών Προσφυγουπόλεων τής μητροπολιτικής Ελλάδος…»...
Ανύποπτα πορευόμασταν, ανίδεοι πλέαμε σε δύσκολα νερά κρατώντας τό δισάκι τής ζωής μας όσο μπορούσαμε σωστά, μά εκεί στούς παλαιούς καιρούς, ό,τι είχε γίνει καί κοιμόταν λησμονημένο θά ’ρχόταν η στιγμή νά ξυπνήσει καί νά ριχτεί επάνω σέ ενόχους καί αθώους ανελέητο, ωμό, αδυσώπητο. Στα μνήματα «ανταλλαγμένες» Ελληνο-προσφυγοπούλες, Μικρασιάτισσες και Πόντιες, εκεί ακούγονται τα κολαστήρια εκείνα νά επιστρέφουν στή ΜΝΗΜΗ σα βοή, σαν υλακές λυσσασμένης ορδής Τουρκο-τσέτηδων, να αιμοραγεί ακατάσχετα ο νους τής ελληνοπροσφυγιάς…
- «Επιστροφή! Θεέ μου, τί λέξη!... Τί έννοια! Επιστροφή, επάνοδος, γυρισμός! Νόστος!... Νά επιστρέψω πού;;;, αναρωτιόταν με τα μεγάλα μάτια της η μαμά-Ευρυδίκη. Νά νοσταλγήσω τί;;. Δέν υπάρχει τόπος να επιστρέψω, δέν υπάρχει τίποτα να νοσταλγήσω… Αποκαΐδια το σπίτι μας., ερειπιώνας η πόλη μας…, οι τσέτες να πετσοκόβουνε, να βιάζουνε, να ξεκοιλιάζουνε ετοιμόγεννες, το μωρό λουροδεμένο στο χώμα να αποκεφαλίζουν… Όλα είναι χαμένα…, ένα κενό… Εκτός από τήν ΜΝΗΜΗ, κι αυτή ένα σώμα καθημαγμένο, όπου νά τήν αγγίξεις πονάει. Θέλω τή ζωή μου… Θέλω νά συμπληρώσω τά κενά τής «Ιστορίας»…, η ΜΝΗΜΗ ΜΟΥ στην ‘‘Παράγκα’’ μας τή φρίκη τής γενοκτόνας Μικρασιατικής Καταστροφής νά καρφώνει μέ καρφιά νά είναι τά τρομερά παιγχνίδια τής Μοίρας μας, να κρεμιόμαστε μιά στον ‘‘Θρίαμβο τής Ιστορίας’’, μιά στην ‘‘Τραγωδία τής Ιστορίας’’…, στο ‘‘Εκκρεμές τής Μικρασιατικής Καταστροφής, το 1922’’… Τρέμω! Δέν ξέρω τί μέ συγκρατεί καί δέν φεύγω... Τί νόημα έχει αυτή η επιστροφή…». Κατόρθωσα να ζώ δίχως ΜΝΗΜΗ… Προσπαθώ να την καταργήσω…»…
- «Δεν μάς πείθεις μαμά-Ευρυδίκη… Εμείς ακούμε τον Σμυρναίϊκο Μπάλο και ξυπνάνε στη ΜΝΗΜΗ μας παρόμοιες βραδυές τότε που ζούσαμε στη Σμύρνη»…
Στά κατσαρά σου τά μαλλιά / λαλούν Αηδόνια και Πουλιά.
Εσείς που θα βγείτε από τον Κατακλυσμό / που έπνιξεν εμάς /
θυμηθείτε καί τά σκοτεινά χρόνια / που εσείς γλυτώσατε. /
Ερχόμαστε από τόν τόπο όπου ξεχάσαν τήν χαρά! /
ΜΝΗΜΗ μου η φωνή σου μάς πλησιάζει σάν έλπιση χαράς.
Α.Κ.Κ.


























































