Τελέστηκε Μνημόσυνο για τον Ιωάννη Καποδίστρια 195 χρόνια μετά την δολοφονία του στην Μεγάλη Χώρα Αγρινίου
Κείμενο και φωτογραφίες Απόστολος Κων. Καρακώστας
Πριν πέντε χρόνια που η Ελλάδα ολόκληρη γιόρτασε τα 200 χρόνια από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, η Κοινότητα της Μεγάλης Χώρας του Δήμου Αγρινίου γιόρτασε και τα 200 χρόνια της απελευθέρωσης του Ζαπαντιού στις 26 Ιουλίου του 1821.
Αλλά οι κάτοικοι της Μεγάλης Χώρας που διαπνέονται από υψηλά φρονήματα για την Πίστη τους και την Πατρίδα τους, στις 3 Οκτώβρη εκείνη την χρονιά τέλεσαν μνημόσυνο στα 190 χρόνια από την ποταπή δολοφονία του χαρισματικού πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας Ιωάννη Καποδίστρια.
Πέρασαν πέντε χρόνια από τότε και φέτος που συμπληρώθηκαν 195 χρόνια από την μαύρη σελίδα της σύγχρονης ιστορίας της Ελλάδας, τέλεσαν για δεύτερη φορά, την Κυριακή 27 Σεπτέμβρη-ημέρα που δολοφονήθηκε-μνημόσυνο για τον άνθρωπο που κυριολεκτικά θυσιάστηκε, για να δημιουργηθεί η Ελλάδα μετά από πολλούς αιώνες που ζούσε σκλαβωμένη και ξεχασμένη μέσα στο σκοτάδι της ιστορίας…
Μετά την Θεία Λειτουργία ο πατέρας Κοσμάς ανάγνωσε το Κυριακάτικο Μήνυμα του Σεβασμιότατου Μητροπολίτη μας Αιτωλίας και Ακαρνανίας κκ. Δαμασκηνού.
Το μήνυμα του Σεβασμιότατου ξεκίνησε όπως πάντα με τον χαιρετισμό του στους «Αγαπητούς Πατέρες, αδελφούς και τα αγαπημένα εν Κυρίω παιδιά του». Συνέχισε με την ανάγκη του ανθρώπου για την καθημερινή προσευχή που διατηρεί την επαφή με τον Θεό και αναφέρθηκε σε περικοπή της επιστολής του Αποστόλου Παύλου προς τους Κορινθίους, όπου τους καλεί να μην θεωρήσουν δεδομένη την μεγάλη δωρεά της Χάριτος που έλαβαν και να μην επιτρέψουν να μείνει ανενεργή μέσα τους και «Ως συνεργάτης του Θεού, λοιπόν σας παρακαλώ να μην αφήσετε να πάει χαμένη η χάρη του Θεού που δεχθήκατε». (Β’ προς Κορ.,6,1). (Ολόκληρο το Κυριακάτικο Μήνυμα του Σεβασμιότατου ακολουθεί στο τέλος του κειμένου).
Με το πέρας της ανάγνωσης του μηνύματος του Μητροπολίτη μας, ο εφημέριος του Ιερού Ναού έδωσε τον λόγο στον δάσκαλο του Δημοτικού Σχολείου Μεγάλης Χώρας κύριο Δημήτριο Μπορμπότσιαλο ο οποίος εκφώνησε τον πανηγυρικό της ημέρας.
Αναφέρθηκε στην ζωή και το έργο του δολοφονημένου Κυβερνήτη, ξεκινώντας από την σχολική ηλικία του στον τόπο γεννήσεώς του την Κέρκυρα.
Μίλησε ο δάσκαλος για την ενηλικίωσή του, τις σπουδές του, την Ευρωπαϊκή καριέρα του στο διπλωματικό σώμα της Ρωσίας, την ανάληψη της κυβέρνησης στην Ελλάδα, την προσπάθειά του για την δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού κράτους και το τραγικό του τέλος όταν δολοφονήθηκε στο Ναύπλιο…
-----------------ο-----------------
Ο Ιωάννης Καποδίστριας έδρασε στην Ελβετία ως ρωσικός διπλωμάτης μεταξύ 1813 και 1815, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ενότητα, την ανεξαρτησία και την κατοχύρωση της ουδετερότητάς της. Εργάστηκε για την ενοποίηση των καντονιών και την ουδετερότητα της χώρας. Η Ελβετία σε αναγνώριση της προσφοράς του τον ανακήρυξε επίτιμο πολίτη της το 1817.
Διετέλεσε υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας αλλά παραιτήθηκε για να αφοσιωθεί αποκλειστικά στην επικράτηση της επανάστασης στην Ελλάδα.
Το 1828 ο Ιωάννης Καποδίστριας ανέλαβε τη διακυβέρνηση της Ελλάδας βρίσκοντας μια χώρα ερειπωμένη από τον πολυετή πόλεμο, με διαλυμένη οικονομία και έντονο εσωτερικό διχασμό. Μέσα σε μόλις τρεισήμισι χρόνια, επιχείρησε να θέσει τις βάσεις για ένα σύγχρονο, ευρωπαϊκό κράτος.
Το πολιτικό και διοικητικό του έργο επικεντρώθηκε στους εξής βασικούς τομείς: την Κρατική Οργάνωση και Διοίκηση, την Διοικητική διαίρεση, την Ίδρυση δικαστηρίων, την Οικονομία και την δημιουργία Εθνικού Νομίσματος, την Εθνική Τράπεζα, την Ενίσχυση της γεωργίας, την Παιδεία και τον Πολιτισμό, (ίδρυσε Κεντρικό Σχολείο στην Αίγινα για την προετοιμασία των μελλοντικών δασκάλων και δημοσίων υπαλλήλων), την Στοιχειώδη εκπαίδευση, την άμυνα και την εξωτερική πολιτική της χώρας.
Ίδρυσε Ορφανοτροφείο στην Αίγινα για την περίθαλψη, τη στέγαση και την επαγγελματική κατάρτιση των χιλιάδων ορφανών του πολέμου.
Χάρη στο τεράστιο κύρος του στην Ευρώπη, κατάφερε με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου (1830) να αναγνωριστεί η πλήρης ανεξαρτησία της Ελλάδας και να διευρυνθούν τα σύνορά της στη γραμμή Αμβρακικού – Παγασητικού.
Δυστυχώς η δολοφονία του στις 27 Σεπτέμβρη του 1831 έφερε πολλές άσχημες επιπτώσεις στο μέλλον της Ελλάδας…
Μετά το χάος που ακολούθησε τον θάνατό του, έγινε παρέμβαση των Ξένων Δυνάμεων (Αγγλίας, Γαλλίας, Ρωσίας) και με τη Συνθήκη του Λονδίνου το 1832, οι Δυνάμεις όρισαν την Ελλάδα ως Βασίλειο και έφεραν τον Βαυαρό πρίγκιπα Όθωνα ως τον πρώτο Βασιλιά της Ελλάδας, εγκαινιάζοντας την περίοδο της Αντιβασιλείας και της Απόλυτης Μοναρχίας...
--------------------ο-------------------
Ακολουθεί το Κυριακάτικο Μήνυμα του Μητροπολίτη Αιτωλίας και Ακαρνανίας κκ. Δαμασκηνού.
Κ Η Ρ Υ Γ Μ Α
Γιὰ τὴν Κυριακή Α΄Λουκᾶ
27 Σεπτεμβρίου 2026
(Β΄ Κορ. 6:16-7:1, Λκ. 5:1-11)
Ἀγαπητοί μου Πατέρες καί ἀδελφοί,
Παιδιά μου ἐν Κυρίῳ ἀγαπημένα,
Οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μᾶς συμβουλεύουν, μέσα στὸν μόχθο καὶ τὶς δραστηριότητες τῆς καθημερινότητος, νὰ διατηροῦμε καθημερινὴ ἐπαφὴ μὲ τὸν λόγο τοῦ Εὐαγγελίου, τὴν διδασκαλία τῆς πίστεώς μας καὶ τὸ παράδειγμα τῶν Ἁγίων. Ἡ καρδιακὴ προσευχή, ἡ μελέτη τῶν βιβλικῶν καὶ πατερικῶν κειμένων καὶ ἡ συχνὴ συμμετοχὴ στὴν λατρευτικὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας μᾶς βοηθοῦν νὰ παραμένουμε στραμμένοι πρὸς τὸν Θεὸ καὶ νὰ μὴν ἀφήνουμε τὴν ψυχή μας νὰ ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὴν πηγὴ τῆς ζωῆς καὶ τῆς χαρᾶς της.
Ἰδιαιτέρως ἐπιμένουν οἱ Ἅγιοι στὴν συστηματικότητα: Οὔτε μία ἡμέρα χωρὶς προσευχή, χωρὶς μελέτη, χωρὶς μνήμη Θεοῦ.
Καὶ αὐτὸ διότι γνωρίζουν ἀπὸ τὴν πνευματική τους ἐμπειρία πόσο εὔκολα μεταβάλλεται ἡ ἀνθρώπινη ψυχὴ καὶ πόσο γρήγορα, ὅταν δὲν τροφοδοτεῖται ἀπὸ τὴν Χάρη, ψυχραίνεται καὶ παρασύρεται. Τότε ὁ ἄνθρωπος ἀναζητᾶ ὑποκατάστατα σὲ πρόσκαιρες χαρὲς καὶ συνήθειες πού, ἐνῷ ὑπόσχονται νὰ τὸν χορτάσουν, τὸν ἀφήνουν διαρκῶς διψασμένο καὶ σταδιακὰ τὸν δεσμεύουν. Τότε οἱ δυνάμεις τῆς ψυχῆς χάνουν τὸν προσανατολισμό τους καὶ ἡ ψυχὴ ὑποδουλώνεται στὰ πάθη.
Στὴν σημερινὴ Ἀποστολικὴ περικοπή, ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ἀπευθύνεται στοὺς Κορινθίους μὲ πατρικὴ ἀγάπη καὶ ἀνησυχία. Τοὺς καλεῖ νὰ μὴν θεωρήσουν δεδομένη τὴν μεγάλη δωρεὰ τῆς Χάριτος ποὺ ἔλαβαν καὶ νὰ μὴν ἐπιτρέψουν νὰ μείνει ἀνενεργὴ μέσα τους: «Ὡς συνεργάτης τοῦ Θεοῦ, λοιπόν, σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴν ἀφήσετε νὰ πάει χαμένη ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ ποὺ δεχθήκατε» (Β΄ Κορ. 6,1).
Ὁ Παῦλος γνωρίζει ὅτι ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ δὲν καταργεῖ τὴν ἐλευθερία τοῦ ἀνθρώπου. Ὁ Θεὸς προσφέρει, ἀλλὰ ὁ ἄνθρωπος καλεῖται νὰ ἀνταποκριθεῖ. Γι’ αὐτὸ καὶ ὁ Ἀπόστολος δὲν ἀρκεῖται στὴν ἐπισήμανση τοῦ κινδύνου. Καλεῖ του Κορινθίους νὰ ἀπομακρυνθοῦν ἀπὸ καθετὶ τὸ κοσμικὸ ποὺ μπορεῖ νὰ τοὺς ἀποξενώσει ἀπὸ τὸν Θεό:
«Ποιά σχέση μπορεῖ νὰ ἔχει ἡ δικαιοσύνη μὲ τὴν ἀνομία; Ἢ τί κοινὸ ὑπάρχει ἀνάμεσα στὸ φῶς καὶ στὸ σκοτάδι; Μπορεῖ νὰ ὑπάρχουν στὸν ἴδιο τόπο ὁ ναὸς τοῦ Θεοῦ καὶ ὁ ναὸς τῶν εἰδώλων; Ἐσεῖς εἶστε ναὸς τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ».
Καὶ στὴν συνέχεια θυμίζει τὴν ὑπόσχεση τοῦ Θεοῦ: «Μὴν ἀγγίζετε ἀκάθαρτο πρᾶγμα, κι ἐγὼ θὰ σᾶς δεχθῶ. Θὰ εἶμαι γιὰ σᾶς ὁ Πατέρας, κι ἐσεῖς θὰ εἶστε γιοὶ καὶ θυγατέρες μοῦ» (Β΄ Κορ. 6,14-18).
Ὁ προορισμὸς τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἡ ἀγκαλιὰ τοῦ Θεοῦ Πατέρα. Ἐκεῖ βρίσκονται ὅλα τὰ ἀληθινὰ καὶ γνήσια, ὅλα ὅσα ποθεῖ βαθιὰ ἡ ἀνθρώπινη ψυχή. Ἐκτός ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀγκαλιὰ βρίσκονται τὰ ψεύτικα ὑποκατάστατα, οἱ μάταιες χαρὲς καὶ οἱ συνήθειες ποὺ μᾶς δεσμεύουν καὶ ὑποβιβάζουν τὴν ὕπαρξή μας, στερῶντας της τὴν ἐλευθερία καὶ τὸ μεγαλεῖο γιὰ τὰ ὁποῖα δημιουργήθηκε.
Γι’ αὐτὸ καὶ ἡ περικοπὴ καταλήγει μὲ τὴ χαρακτηριστικὴ προτροπὴ τοῦ Ἀποστόλου: «Ἀφοῦ λοιπόν, ἀγαπητοί μου, ἔχουμε αὐτὲς τὶς ὑποσχέσεις, ἂς καθαρίσουμε τοὺς ἑαυτούς μας ἀπὸ καθετὶ ποὺ μολύνει τὸ σῶμα καὶ τὴν ψυχή. Ἂς ζήσουμε μιὰ ἅγια ζωὴ μὲ φόβο Θεοῦ» (Β΄ Κορ. 7,1).
Σὲ κάθε ἐποχὴ ὑπάρχουν παγίδες ποὺ ἀπειλοῦν τὴν ἐλευθερία τοῦ ἀνθρώπου. Πάθη ποὺ ἀρχίζουν μὲ ἀπατηλὲς ὑποσχέσεις χαρᾶς καὶ καταλήγουν σὲ δεσμά, στερῶντας σταδιακὰ τὴν ἐλευθερία καὶ τὴν ἀξιοπρέπειά του. Ὁ ἄνθρωπος, πολλὲς φορές, δὲν ἀντιλαμβάνεται ἀπὸ τὴν ἀρχὴ ὅτι κάτι ποὺ ἐπιλέγει ἐλεύθερα μπορεῖ, μὲ τὸν χρόνο, νὰ γίνει ἐκεῖνο ποὺ τὸν ἐξουσιάζει.
Ἴσως, ἀκούγοντας αὐτὰ τὰ λόγια, ὁ νοῦς μας νὰ πηγαίνει ἀποκλειστικὰ στὰ μεγάλα καὶ φανερὰ πάθη: στὶς ἐξαρτήσεις ἀπὸ τὰ ναρκωτικά, τὸ ἀλκοὸλ ἢ σὲ ἄλλες καταστάσεις ποὺ ταλαιπωροῦν τὴν κοινωνία μας καὶ ἰδιαίτερα τὰ νέα παιδιά.
Ὑπάρχουν, ὅμως, καὶ ἄλλες ἐξαρτήσεις, πολὺ πιὸ διακριτικές, ποὺ δὲν τὶς θεωροῦμε κἂν ἐξαρτήσεις: Ὅπως εἶναι ἡ ἀδυναμία μας νὰ ἀποχωριστοῦμε τὴν ὀθόνη, ἡ ἀνάγκη συνεχοῦς ἐπιβεβαιώσεως, ἡ σύγκριση μὲ τοὺς ἄλλους, ἡ κατανάλωση χωρὶς πραγματικὴ ἀνάγκη, ἡ ἀδυναμία νὰ ἀντέξουμε τὴν σιωπή. Μικρὲς συνήθειες, ποὺ μοιάζουν ἀσήμαντες, σιγά σιγά ὅμως μποροῦν νὰ καταλάβουν μέσα μας χῶρο ποὺ δὲν τοὺς ἀνήκει.
Ὑπάρχουν, βεβαίως, καὶ τὰ βαθύτερα πάθη ποὺ ἐπισημαίνει ἡ ἀσκητικὴ παράδοση τῆς Ἐκκλησίας καὶ ἔχουν ὡς θεμέλιο τὸν ἀνθρώπινο ἐγωισμὸ καὶ τὴν ἀποξένωση ἀπὸ τὸν Θεὸ τῆς ἀγάπης καὶ τῆς ταπεινοφροσύνης: Ὅπως εἶναι ὁ θυμός, ἡ ζήλια, ἡ κακία, ἡ ἀνάγκη νὰ ἔχουμε πάντα δίκιο, ἡ προσκόλληση στὴν ἄνεση, ὁ ἐγωκεντρισμὸς ποὺ μᾶς ἐμποδίζει νὰ ἀγαπήσουμε. Εἶναι τόσο συνηθισμένα ὅλα αὐτά, ὥστε νὰ περνοῦν σχεδὸν ἀπαρατήρητα. Εἶναι, ὅμως ὑπαρκτὰ καὶ ἐπίμονα. Καὶ ἀκριβῶς ἐπειδὴ συχνὰ τὰ θεωροῦμε αὐτονόητα καὶ δεδομένα τοῦ ἀνθρώπινου χαρακτῆρος, μπορεῖ νὰ μὴν ἀντιλαμβανόμαστε ὅτι ἔχουν γίνει δεσμὰ καὶ μᾶς μολύνουν.
Αὐτὸ ἀκριβῶς μᾶς καλεῖ νὰ ἐξετάσουμε ὁ λόγος τοῦ Ἀποστόλου Παύλου: ὄχι μόνο τὰ μεγάλα καὶ φανερὰ πάθη μας, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνα τὰ μικρὰ ποὺ φωλιάζουν ἀθόρυβα στὴν καθημερινότητά μας.
Ἀδελφοί μου,
Ἡ πνευματικὴ ζωὴ δὲν εἶναι ἁπλῶς ἡ προσπάθεια νὰ ἀποφύγουμε τὰ «μεγάλα ἁμαρτήματα». Εἶναι ἕνας ἀγῶνας νὰ ἐλευθερωθοῦμε ἀπὸ ὅλα ἐκεῖνα ποὺ καταλαμβάνουν μέσα μας περισσότερο χῶρο ἀπὸ ὅσο τοὺς ἀνήκει. Νὰ μποροῦμε νὰ ἀποχωριζόμαστε, νὰ σιωποῦμε, νὰ περιμένουμε, νὰ λέμε: «Δὲν τὸ χρειάζομαι». Νὰ μποροῦμε νὰ ἀφήνουμε ἀκόμη καὶ κάτι ποὺ μᾶς ἀρέσει, ὅταν διαπιστώνουμε ὅτι ἐκεῖνο δὲν μᾶς ἀφήνει πλέον ἐλεύθερους.
Ἴσως, τελικά, αὐτὸ νὰ σημαίνει καὶ τὸ «καθαρίσωμεν ἑαυτούς»: νὰ ἀνοίξουμε χῶρο μέσα μας γιὰ τὸν Θεὸ καὶ νὰ ἀπομακρύνουμε ὄχι μόνο ὅσα εἶναι μεγάλα καὶ φανερά, ἀλλὰ καὶ ὅσα, μικρὰ καὶ καθημερινά, ἔχουν καταλάβει σιγά σιγά τὴν καρδιά μας.
Αὐτὴ τὴν ἐλευθερία ἔρχεται νὰ μᾶς προσφέρει ἡ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ προσκόλληση στὸν Θεὸ καὶ στὸ πανάγιο θέλημά Του γίνεται συγχρόνως ἡ ἀπεξάρτησή μας ἀπὸ ὅσα μᾶς δεσμεύουν. Δὲν πρόκειται γιὰ μιὰ ἁπλῆ προσπάθεια αὐτοβελτιώσεως. Εἶναι ἕνας ἀγῶνας στὸν ὁποῖο ὁ ἄνθρωπος δὲν μένει μόνος. Ὅταν στρέφεται πρὸς τὸν Θεό, ἡ Χάρη Του γίνεται δύναμη ἀνακαινιστικὴ καὶ ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς σπεύδει νὰ συμπορευθεῖ, νὰ παρηγορήσει καὶ νὰ ἐνδυναμώσει τὸ παιδί Του.
Τότε ἡ ψυχὴ ἀρχίζει καὶ πάλι νὰ ἀνασαίνει. Τότε ὁ ἄνθρωπος ἀνακαλύπτει ὅτι ἡ ἀληθινὴ χαρὰ δὲν βρίσκεται σὲ ὅσα τὸν ὑποδουλώνουν, ἀλλὰ σὲ Ἐκεῖνον ποὺ τὸν ἐλευθερώνει καὶ τὸν καλεῖ νὰ ζήσει μαζὶ Του μιὰ ζωὴ γεμάτη νόημα καὶ ἀγάπη. Τότε γινόμαστε ἄξιοι τῆς Χάριτος ποὺ λάβαμε.
Ἡ πίστη καὶ ὁ πνευματικὸς ἀγῶνας ἀποτελοῦν τὰ ἰσχυρὰ ὅπλα τοῦ Χριστιανοῦ, προκειμένου νὰ ἀφήνει διαρκῶς πίσω του ὅ,τι τὸν ὑποβιβάζει καὶ τὸν μολύνει. Αὐτὰ τὰ δύο διατηροῦν ἀνοιχτὸ τὸν δρόμο συναντήσεως μὲ Ἐκεῖνον, ὁ Ὁποῖος ἀποτελεῖ τὴν ἀδαπάνητη πηγὴ ἁγιασμοῦ «ψυχῆς τε καὶ σώματος», ἀπὸ τὴν ὁποία, ὁ καθένας ἀπὸ ἐμᾶς, εἶναι σὲ θέση νὰ ἀντλεῖ διαρκῶς νάματα χαρᾶς καὶ εὐφροσύνης. Ἀμήν.
Μὲ ὅλη μου τὴν πατρικὴ ἀγάπη,
Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΣΑΣ
+ Ο ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ
Α.Κ.Κ.
