Η 100χρονη Ιστορία του Γυμνασίου Θέρμου
Κείμενο και φωτογραφίες Απόστολος Κων. Καρακώστας
Στα 100 χρόνια της αδιάλειπτης ιστορίας του Γυμνασίου Θέρμου, μας ξενάγησαν οι εξαιρετικές εργασίες των εισηγητών της εκδήλωσης, που πραγματοποιήθηκε στο προαύλιο του πετρόχτιστου Γυμνασίου, την Τετάρτη το βράδυ της 19ης Αυγούστου στο Θέρμο Αιτωλοακαρνανίας.
Η εκδήλωση «Μνήμες του χθες στο σήμερα: Το Γυμνάσιο Θέρμου αφηγείται την ιστορία του», ήταν ενταγμένη στις γιορτές για τον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό, που γίνονται κάθε καλοκαίρι το τρίτο δεκαήμερο του Αυγούστου από τον Δήμο Θέρμου.
Η είσοδος του κόσμου στον χώρο της εκδήλωσης έγινε από την κεντρική πύλη του ανακαινισμένου κτηρίου και όλοι πέρασαν μπροστά από την μαρμάρινη προτομή του Κώστα Διαλέτη, για τον οποίο ο Θερμιώτης Κώστας Δήμου Μαραγιάννης έγραψε στα βιβλία του πριν δεκαετίες, ότι είναι «Ιστορική προσωπικότητα για το Θέρμο και την περιοχή και θα πρέπει να δαφνοστεφανώνουμε την προτομή του, καθώς και την προτομή του Γυμνασιάρχη μας Ιωάννη Λιανού».
Το γιατί θα πρέπει να τους τιμούμε αυτούς τους σημαίνοντες ανθρώπους του παρελθόντος ανέλυσαν οι ομιλητές Κώστας Μαραγιάννης και Γεώργιος Σταμάτης στην πορεία της εκδήλωσης, όταν πήραν τον λόγο, αλλά και ο Δήμαρχος Θέρμου κύριος Σπυρίδων Κωνσταντάρας στον χαιρετισμό του.
Η εκατόχρονη ιστορία του Γυμνασίου Θέρμου που πέρασε από τόσες δυσκολίες, πολέμους, πυρπολήσεις και φυσικές καταστροφές, δεν περιγράφεται στην διάρκεια δυο και τριών ωρών. Καθώς είπε και ο νυν Γυμνασιάρχης θα πρέπει να οργανωθεί ένα συνέδριο για τα εκατό χρόνια. Και σε αυτό να παρουσιαστούν οι εργασίες πολλών ανθρώπων που μέσα από το επιστημονικό πρίσμα του κάθε ενός, θα διασταυρωθούν όλες οι πληροφορίες και θα τεκμηριωθεί η ιστορία του.
Τα πρακτικά του συνεδρίου, αν πραγματοποιηθεί, θα καταγράψουν και θα διατηρήσουν ζωντανό το έργο που επιτελέστηκε όλα αυτά τα χρόνια, που το Γυμνάσιο-επανέρχομαι στον αείμνηστο Κώστα Δ. Μαραγιάννη-«Άλλαξε τη μοίρα αυτού του τόπου και το Θέρμο κατέστη το πνευματικό κέντρο της Δυτικής Ρούμελης και της Ανατολικής Ευρυτανίας».
Αλλά έστω και για μια μόνο βραδιά, ακούστηκαν τόσο πολλά, από τόσο πολλούς καταξιωμένους εισηγητές, που όλοι οι τυχεροί που παρακολούθησαν την εκδήλωση, έφυγαν από αυτή ωφελημένοι και οι περισσότεροι με αισθήματα υπερηφάνειας, καθώς για λίγο ή πολύ, στα παιδικά τους χρόνια, μαθήτευσαν σ’ αυτό το γυμνάσιο και προόδευσαν στην ζωή τους.
Την εκδήλωση προλόγισε η κυρία Σοφία Αγνίδη εκ μέρους του Δήμου και την έναρξη της συγκινητικής εκδήλωσης της αναδρομής στα ιστορικά γεγονότα του Γυμνασίου, έκανε ο Γυμνασιάρχης κύριος Κωνσταντίνος Μαραγιάννης.
Κάλεσε στο βήμα για να απευθύνει τον χαιρετισμό του τον Δήμαρχο Θέρμου κύριο Σπύρο Κωνσταντάρα, ο οποίος αναφέρθηκε στην ίδρυση του Γυμνασίου το 1926, χάρις στην επιμονή του Στρατηγού Κωνσταντίνου Διαλέτη, που το ζήτησε από τον Πρωθυπουργό Γεώργιο Κονδύλη. Χαιρέτησε και καλωσόρισε στην εκδήλωση τους δεκάδες εκπαιδευτικούς, τους παλιούς Γυμνασιάρχες και τους πολλούς παλιούς μαθητές που έδωσαν το παρόν. Ανέφερε πολλούς αποφοίτους του Γυμνασίου που διακρίθηκαν σε όλους τους τομείς της ζωής.
Χαιρετισμό απηύθυνε και ο πρώην Δήμαρχος Θέρμου και Γυμνασιάρχης από το 1992 έως το 1998 κύριος Θεόδωρος Πορφύρης.
Η συντονίστρια καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής κυρία Κυριακή Λογκιζίδου κάλεσε στο βήμα τον πρώτο ομιλητή της εκδήλωσης, τον καθηγητή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κύριο Ιωάννη Μπέτσα του οποίου διάβασε το βιογραφικό.
Το θέμα του καθηγητή ήταν «Εκατό χρόνια σχολικής μνήμης, η Μέση Εκπαίδευση ως μορφωτικός θεσμός και κοινωνική εμπειρία». Αναφέρθηκε και πολύ περιγραφικά για τις δυσκολίες των μαθητών στην μετάβαση στο Γυμνάσιο με τα πόδια από τα ορεινά χωριά τους…
Τον διαδέχθηκε ο νυν Γυμνασιάρχης φιλόλογος κύριος Κωνσταντίνος Μαραγιάννης. Το θέμα της ομιλίας του ήταν ευρύ, αναφέρθηκε στην εκατόχρονη πορεία προσφοράς στην εκπαίδευση των νέων του Γυμνασίου.
Για το οποίο καθώς τόνισε δυο φορές ο κύριος Μαραγιάννης, «για μας τους παλιούς το Γυμνάσιο παραμένει ενιαίο με το Λύκειο, κι έτσι το λέγαμε από όταν ήταν 8τάξιο. Φυσικά μετά την Εκπαιδευτική Μεταρύθμιση και ειδικά με την μεταπολίτευση, το Λύκειο διαχωρίστηκε από το Γυμνάσιο».
Μίλησε και για τους λησμονημένους στο διάβα του χρόνου δωρητές-ευεργέτες του σχολείου. Απευθυνόμενος στον Δήμαρχο ζήτησε να βρεθεί ένας τρόπος να προβληθεί η συνεισφορά τους εκείνα τα δύσκολα χρόνια.
Υπενθύμισε για όσους δεν το ξέρουν, ή προσπερνούν από την είσοδο του Γυμνασίου χωρίς να το προσέξουν, ότι εντοιχισμένη υπάρχει μια παλιά μαρμάρινη πλάκα που αναγράφει τα ονόματα εκείνων των δωρητών.
Μίλησε και για έναν από αυτούς, τον δωρητή Ανδρέα Σωτηρόπουλο, με πληροφορίες από τον εν ζωή συγγενή του, τον Γρηγόρη Σωτηρόπουλο.
Καθώς τυχαίνει να είμαστε φίλοι με τον Γρηγόρη, μίλησα μαζί του και σας μεταφέρω περιληπτικά αυτή την παλιά ιστορία όπως μου την είπε:
«Στο Θέρμο εκείνη την εποχή που θα γινόταν το Γυμνάσιο, επί τρία χρόνια δεν βρισκόταν οικόπεδο για να κτιστεί. Όλοι θέλανε το Γυμνάσιο, αλλά σε άλλη…γειτονιά, ώστε οι φωνές από τα παιδιά που θα έπαιζαν στα διαλείμματα να μην τους ενοχλούν! Και έτσι ήταν όλοι «σφιχτοί» στο να παραχωρήσουν τον κήπο ή το χωραφάκι τους για σχολείο.
Από την Αμβρακιά καταγόταν ο καπνέμπορος Ανδρέας Σωτηρόπουλος ο οποίος ήταν άκληρος και η καρδιά του πονούσε για τα παιδιά που δεν μπορούσαν να πάνε μπροστά στην ζωή τους, καθώς δεν θα μάθαιναν γράμματα…
Αποφάσισε να αγοράσει ένα μεγάλο χωράφι στο Θέρμο και να το δωρίσει στο Δημόσιο για να κτιστεί το Γυμνάσιο.
Αν όμως έλεγε τον σκοπό του, δεν θα του πωλούσε κανείς. Γι’ αυτό ανακοίνωσε ότι θα κτίσει καπναποθήκη! Βρέθηκε το κατάλληλο χωράφι, το αγόρασε και λίγο μετά το παραχώρησε να γίνει το Γυμνάσιο!»
Ο πρώτος εξάδελφος του Ανδρέα Σωτηρόπουλου, ονόμασε το πρώτο του παιδί Ανδρέα, το ίδιο έκανε και ο θείος του Γρηγόρη ονομάζοντας το παιδί του Ανδρέα. Αλλά και ο Γρηγόρης ονόμασε τον γιο του Ανδρέα, προς τιμή και εις μνήμη εκείνου του ευγενούς ανθρώπου που έβαλε το «λιθαράκι» του στο οικοδόμημα της μάθησης!
Δυστυχώς με την πυρπόληση των Γερμανών του Γυμνασίου και άλλων Δημοσίων κτηρίων, τον Σεπτέμβριο του 1943 στο Θέρμο, χάθηκαν από τα αρχεία πολλά ντοκουμέντα της μέχρι τότε ιστορίας της περιοχής και του Γυμνασίου.
Προβλήθηκε ένα ντοκιμαντέρ που προετοιμάστηκε από το Γυμνάσιο για την 100η επέτειο από την ίδρυσή του.
(Στο Φ.Ε.Κ.
της 21ης Σεπτεμβρίου 1926,
Τεύχος πρώτο, αριθ. 326, δημοσιεύτηκε η ίδρυση του Γυμνασίου Κεφαλοβρύσου).
Επόμενη εισηγήτρια ήταν η φιλόλογος κυρία Αγλαΐα Σύρρου η οποία στην ομιλία της, που είχε θέμα την καλλιτεχνική διαδρομή ενός αιώνα του Γυμνασίου, στάθηκε σε πάμπολλα κομβικά σημεία δραστηριοτήτων.
Η ομιλία της ξεχώρισε, καθώς ήταν διανθισμένη με δεκάδες πρωτότυπες ποιητικές και εκφραστικές λέξεις, που δημιουργούσαν γραμματική «πρόκληση» στα αυτιά των ακροατών. Ο πλούσιος ποιητικός της λόγος, με την χρήση σπάνιων και πρωτότυπων λέξεων, πολύ πέρα από αυτές της καθημερινής πεζής γλώσσας επικοινωνίας της σύγχρονης εποχής μας, ήταν μοναδικός!
Αν και η εισήγησή της κράτησε περισσότερο, πέρα από τον προγραμματισμένο χρόνο, δεν κούρασε το κοινό, αντιθέτως διέγειρε την προσοχή του, καθώς έμεινε προσηλωμένο, για την πληρέστερη κατανόηση και αφομοίωση, των πρωτάκουστων-για πολλούς-εκφράσεων.
Τελευταίος ομιλητής της βραδιάς ήταν ο φιλόλογος καθηγητής του Γυμνασίου Θέρμου κύριος Γεώργιος Σταμάτης.
Ο καθηγητής, με την ιδιότητά του ως Αρχαιολόγος, είναι Πρόεδρος της Ιστορικής Αρχαιολογικής Εταιρείας Δυτικής Στερεάς Ελλάδας με έδρα το Αγρίνιο. (και ως Αρχαιολόγος έχει εργαστεί προ 20ετίας στον Αρχαιολογικό χώρο του Θέρμου). Καθώς είπε και ο Γυμνασιάρχης κύριος Μαραγιάννης, ο κύριος Σταμάτης όλο το διάστημα του καλοκαιριού το δαπάνησε στην έρευνα στοιχείων για το Γυμνάσιο, στα Γενικά Αρχεία του Κράτους στο Μεσολόγγι. Πηγαινο-ερχόταν σε καθημερινή βάση για την παραγωγή του ντοκιμαντέρ, (σκηνοθέτης ο κύριος Χρήστος Μαγγλίνης), καθώς και τις ποικίλες έρευνές του σχετικά με το παρελθόν του Γυμνασίου.
Το θέμα της ομιλίας του ήταν για το έργο του Γυμνασιάρχη Ιωάννη Λιανού, (1942-1944 & 1945-1960). Με την εισήγησή του αυτή ανέδειξε την πρωτοποριακή αντίληψη του Γυμνασιάρχη-εν καιρώ πολέμου-στην διαμόρφωση του χαρακτήρα των μαθητών, κόντρα στις «καθιερωμένες» παιδαγωγικές ταχτικές της εποχής.
Η εργασία του επικεντρώθηκε σε ένα μόνο θέμα και το ανέλυσε σε βάθος, σίγουρα η πολύ τεκμηριωμένη του εργασία θα αποτελέσει ένα σημαντικό κεφάλαιο στα πρακτικά, αν εκδοθούν.
Παρών στην εκδήλωση ήταν και ο γιός του Στρατηγού Κώστα Διαλέτη, Άγγελος Διαλέτης, ο οποίος ζήτησε τον λόγο και από το βήμα χαιρέτισε συγκινημένος την εκδήλωση και ευχαρίστησε τον Γυμνασιάρχη που τον τίμησε με την επίδοση δύο παπύρων, έναν γι’ αυτόν και έναν για τον αείμνηστο πατέρα του.
Παπύρους ο Διευθυντής κύριος Μαραγιάννης και ο Δήμαρχος κύριος Σπυρίδων Κωνσταντάρας, επέδωσαν στους εισηγητές και σε πρώην γυμνασιάρχες, που είτε ήταν παρών και παρέλαβαν οι ίδιοι, είτε θα τους παραδοθούν με άλλο τρόπο, καθώς δεν μπόρεσαν να παραβρεθούν στην εκδήλωση.
Γιατί κακά τα ψέματα, ο μήνας Αύγουστος είναι κατά κανόνα ζεστός και πολλοί άνθρωποι αποφεύγουν να ταξιδέψουν.
Και είναι σημαντικό το ότι στην άψογα διοργανωμένη εκδήλωση του Γυμνασίου Θέρμου έδωσαν το παρόν τόσοι πολλοί άνθρωποι.
Μεταξύ αυτών ο Πανοσιολογιότατος Αρχιμανδρίτης Πατέρας Θεόκλητος Ράπτης, Πρωτοσύγκελος της Ιερής Μητρόπολης Αιτωλίας και Ακαρνανίας, πρώην Αρχιερατικός Επίτροπος Θέρμου και προϊστάμενος του Ι. Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Ο πατέρας Βασίλειος Λάμπος Αρχιερατικός Επίτροπος Θέρμου, ο Δρ. Ιωάννης Νεραντζής, συγγραφέας του ιστορικού βιβλίου «Απόκουρον τόπος της Αιτωλίας» (Θέρμο 2021), Αντιδήμαρχοι και Δημοτικοί Σύμβουλοι, Πρόεδροι Συλλόγων, πολλοί εκπαιδευτικοί, παλιοί μαθητές και πολλοί κάτοικοι και επισκέπτες από άλλα μέρη.
Να πούμε εδώ ότι τον ήχο συντόνισαν με επαγγελματισμό, όπως πάντα, οι τεχνικοί της επιχείρησης ΕΙΚΟΝΑ & ΗΧΟΣ - ΔΗΜΑΚΗΣ ΧΡ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ & ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΟΕ.
Με το πέρας της εκδήλωσης προσφέρθηκε πλούσιος σε εδέσματα μπουφές καθώς και κρύα νερά και αναψυκτικά! Όλα ήταν προσφορά των τοπικών καταστημάτων.
-----------------ο---------------
Γυμνάσιο Θέρμου Αιτωλοακαρνανίας
Διατελέσαντες Γυμνασιάρχες
Από το 1926 έως το 2026
Αρ.
|
Επώνυμο
|
Όνομα
|
Από
|
Έως
|
1
|
Γερασίμου
|
Στέφανος
|
1926
|
1928
|
2
|
Παπανικολαΐδης
|
Χαράλαμπος
|
1928
|
1932
|
3
|
Αλεξόπουλος
|
Ξενοφών
|
1932
|
1937
|
4
|
Παπασωτηρόπουλος
|
Αθανάσιος
|
1937
|
1942
|
5
|
Λιανός
|
Ιωάννης
|
1942
|
1944
|
6
|
Σολωμάκος
|
Νικόλαος
|
1944
|
1945
|
7
|
Λιανός
|
Ιωάννης
|
1945
|
1960
|
8
|
Παπανικολάου
|
Γεώργιος
|
1960
|
1962
|
9
|
Σκουτάρη
|
Ελένη (Έλλη)
|
1962
|
1963
|
10
|
Μπέσσας
|
Ιωάννης
|
1963
|
1964
|
11
|
Βλάχος
|
Κωνσταντίνος
|
1964
|
1965
|
12
|
Μπέσσας
|
Ιωάννης
|
1965
|
1966
|
13
|
Γερμανός
|
Περικλής
|
1966
|
1968
|
14
|
Παπαλέξης
|
Αντώνιος
|
1968
|
1971
|
15
|
Ζαχαριάδου
|
Αθηνά
|
1971
|
1972
|
16
|
Τσουλούφας
|
Κωνσταντίνος
|
1972
|
1973
|
17
|
Παπαλέξης
|
Αντώνιος
|
1973
|
1976
|
18
|
Δημόπουλος
|
Γεώργιος
|
1976
|
1980
|
19
|
Δαμιανίδης
|
Κυριάκος
|
1980
|
1981
|
20
|
Δημητράντζος
|
Γεώργιος
|
1981
|
1984
|
21
|
Κοροπούλης
|
Ευάγγελος
|
1984
|
1986
|
22
|
Κατσιμάρδος
|
Χαράλαμπος
|
1986
|
1988
|
23
|
Οικονόμου
|
Ηλίας
|
1988
|
1990
|
24
|
Σπαή
|
Αγγελική
|
1990
|
1991
|
25
|
Οικονόμου
|
Ηλίας
|
1991
|
1992
|
26
|
Πορφύρης
|
Θεόδωρος
|
1992
|
1998
|
27
|
Σαγώνας
|
Δημήτριος
|
1998
|
1999
|
28
|
Σιαφάκας
|
Σωτήριος
|
1999
|
2002
|
29
|
Αλεξοπούλου
|
Βίβια
|
2002
|
2013
|
30
|
Μαραγιάννης
|
Κωνσταντίνος
|
2013
|
2015
|
31
|
Σύρρου
|
Αγλαΐα
|
2015
|
2017
|
32
|
Καραγεώργος
|
Απόστολος
|
2017
|
2023
|
33
|
Μαραγιάννης
|
Κωνσταντίνος
|
2023
|
Συνεχίζει
|
Α.Κ.Κ.
