«Ελευθέρια 2026» Επετειακή εκδήλωση για την απελευθέρωση του Ζαπαντιού πριν 205 χρόνια.
Το ιστορικό Ζαπάντι, σημερινή Μεγάλη Χώρα του Αγρινίου, στις 26 Ιουλίου το 1821, ημέρα γιορτής της Αγίας Παρασκευής, μετά από πολιορκία 45 ημερών, έπεσε στα χέρια των επαναστατημένων Ελλήνων και οι Τούρκοι που το κατείχαν για αιώνες, παραδόθηκαν και το εγκατέλειψαν.
Την 205η επέτειο της απελευθέρωσης του τόπου γιορτάσανε οι κάτοικοι την Κυριακή 26 Ιουλίου 2026, συνεχίζοντας την παράδοση αρκετών χρόνων, τιμώντας τους ηρωικούς αγώνες των προγόνων μας πριν δυο αιώνες.
Η εκδήλωση όπως κάθε χρόνο για αυτό το σημαντικό ιστορικό γεγονός, έγινε με την συμπαράσταση και συνεργασία του Δήμου Αγρινίου, της Τοπικής Κοινότητας Μεγάλης Χώρας, όπου η συνδρομή του Προέδρου της κυρίου Γρηγόρη Χασιώτη ήταν καθοριστική, του εφημέριου αιδεσιμότατου πατρός Κοσμά Τσιτσιβού και του Εκκλησιαστικού Συμβουλίου του Ιερού Ναού Αποστόλου Παύλου. Εξίσου σημαντική ήταν η παρουσία και συνδρομή του δραστήριου Πολιτιστικού Εξωραϊστικού Μορφωτικού Συλλόγου της Μεγάλης Χώρας «Το Ζαπάντι» και του Προέδρου του κυρίου Γεωργίου Μέρκου.
Η καλοκαιρινή αυτή ιστορική και πολιτιστική εκδήλωση, είναι πλέον συνυφασμένη στην συνείδηση των κατοίκων της κοινότητας και σε συνδυασμό με την θρησκευτική γιορτή της Αγίας Μεγαλομάρτυρας Παρασκευής, γίνεται κάθε χρόνο το επίκεντρο του ενδιαφέροντος πολιτών, από την ευρύτερη περιοχή του Δήμου Αγρινίου.
Στην Θεία
Λειτουργία, την Δοξολογία που ακολούθησε καθώς και στην επιμνημόσυνη δέηση στο
μνημείο Πεσόντων στον προαύλιο χώρο, χοροστάτησε ο εφημέριος του Ιερού Ναού. Στα
ιερά Αναλόγια έψαλαν οι ιεροψάλτες κύριοι Λεωνίδας Γαρουφαλής, Ιωάννης Κατσαούνης,
Κωνσταντίνος Καραχάλιος και Ιωάννης Τασολάμπρος.
Με το πέρας της Δοξολογίας, εντός του Ιερού Ναού, ο Διευθυντής του 6ου Γενικού Λυκείου Αγρινίου (που πρόσφατα μετονομάστηκε «Απόστολος Φαφούτης»), Δρ. Ηλίας (Λίνος) Υφαντής, εκφώνησε τον πανηγυρικό λόγο της ημέρας. (ολόκληρη η ομιλία του Δρ. Λίνου Υφαντή που περιέχει πλήθος ιστορικών λεπτομερειών-πολλών άγνωστων μέχρι τώρα-ακολουθεί στο τέλος του κειμένου).
Ο Εφημέριος αιδεσιμότατος πατέρας Κοσμάς Τσιτσιβός από το Ιερό Βήμα συνεχάρη τους παρισταμένους για την συμμετοχή τους στην Θεία Λειτουργία, για την εορτή της Αγίας Παρασκευής, καθώς και στην Δοξολογία. Τόνισε δε ότι την μνήμη της ένδοξης τοπικής αλλά και Εθνικής ιστορίας μας, καλούμαστε να την διατηρούμε άσβηστη και να την μεταλαμπαδεύουμε στις νεότερες γενιές.
Ευχήθηκε ο εφημέριος «καλή πρόοδο» στους 2 σημαιοφόρους νεαρούς τσολιάδες και τους παρότρυνε να κρατούν πάντα ψηλά την ένδοξη Σημαία μας.
Ευχήθηκε «έτη πολλά και ευλογημένα» στους εορτάζοντες και ευχήθηκε σε όλους και του χρόνου με υγεία.
Ακόμα ευχαρίστησε όλους όσους βοήθησαν, με τον τρόπο του ο καθένας, για την διοργάνωση της επετειακής εκδήλωσης της απελευθέρωσης του τόπου.
Κατά την έξοδο των πιστών από τον Ιερό Ναό οι κυρίες Αγγελική Τσακαρδάνου και Σταυρούλα Τσακμάκη, του Πολιτιστικού Συλλόγου «Το Ζαπάντι», πρόσφεραν σε όλους κόλλυβα και από ένα ενθύμιο της 205ης Εκδήλωσης.
Με το πέρας της Δοξολογίας, στον προαύλιο χώρο της εκκλησίας, ακολούθησε επιμνημόσυνη δέηση για τους πεσόντες στους αγώνες υπέρ πίστεως και πατρίδας και ακολούθησε η κατάθεση στεφάνων.
Συντονιστής στην τελετή ήταν ο Ιεροψάλτης κύριος Λεωνίδας Γαρουφαλής.
Δάφνινα στεφάνια κατέθεσαν στο Ηρώο για τον Δήμο Αγρινίου ο Αντιδήμαρχος κ. Παναγιώτης Μαρνέζος, ο πρόεδρος της Τοπικής κοινότητας Μεγάλης Χώρας κ. Γρηγόρης Χασιώτης, ο Πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Αγρινίου κ. Κωνσταντίνος Μποκόρος, ο Πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Νεάπολης κ. Στέφανος Πεταρούδας, η Δημοτική Σύμβουλος κυρία Χρυσούλα Τασολάμπρου, οι Δημοτικοί Σύμβουλοι της Δημοτικής Ενότητας Νεάπολης του Δήμου Αγρινίου κύριοι Κωνσταντίνος Κιτσοπάνος και Νικόλαος Σακαρέλος, ο Δρ. Ηλίας (Λίνος) Υφαντής Διευθυντής του 6ου ΓΕΛ Αγρινίου «Απόστολος Φαφούτης» και κεντρικός ομιλητής στην εκδήλωση, εκ μέρους του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του Δημοτικού Σχολείου Μεγάλης Χώρας η κυρία Ευγενία Κακαβούλα, από την Πυροσβεστική Υπηρεσία Αγρινίου ο Πυραγός κ. Γεώργιος Παπαθανασόπουλος, ο εκπρόσωπος του Συνδέσμου Αποστράτων Σωμάτων Ασφαλείας Αγρινίου κύριος Ταξιάρχης Χαρατσάρης, ο Πρόεδρος της Ένωσης Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού κύριος Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου, εκ μέρους του Εκκλησιαστικού Συμβουλίου του Ιερού Ναού Αποστόλου Παύλου Μεγάλης Χώρας ο κ. Αθανάσιος Σκεπετάρης, ο εκπρόσωπος των Ιεροψαλτών κ. Ιωάννης Κατσαούνης, ο Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου «Το Ζαπάντι» κύριος Γεώργιος Μέρκος, εκ μέρους του Συλλόγου Αγρινιωτών Αθηνών «Άγιος Χριστόφορος» η Πρόεδρος κυρία Ρούλη Δεληγιάννη, ο Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Τριποταμιωτών κ. Κωνσταντίνος Χαραμής και ο Πρόεδρος της Ένωσης Ραδιοερασιτεχνών Δυτικής Ελλάδας κ. Αθανάσιος Καψάλης.
Οι δύο σημαιοφόροι φουστανελοφόροι κατέθεσαν το τελευταίο στεφάνι στο μνημείο. ΄Ηταν οι νεαροί Θεόδωρος Τσακμάκης και Παναγιώτης Τσιτσιβός που στην εκδήλωση έδωσαν ιδιαίτερο πατριωτικό τόνο φορώντας τις παραδοσιακές φορεσιές που ευγενώς παραχώρησε ο Πολιτιστικός σύλλογος «Αγραφιωτών Σαρακατάνων Νομού Αιτωλοακαρνανίας».
Ακολούθησε ενός λεπτού σιγή, εψάλη ο Εθνικός ύμνος και ο συντονιστής κύριος Λεωνίδας Γαρουφαλής σήμανε την λήξη της σεμνής τελετής.
Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν, πέραν από τους παραπάνω που καταθέσαν στεφάνια, η κυρία Αικατερίνη Κουτσουπιά Δημοτική Σύμβουλος, ο κύριος Δημήτριος Τσούνης Πρόεδρος του Συνδέσμου Αποστράτων Σωμάτων Ασφαλείας Αιτωλοακαρνανίας, η Τοπική Σύμβουλος Μεγάλης Χώρας κυρία Ελένη Μουσούντα, πολλοί κάτοικοι της κοινότητας, επισκέπτες από το Αγρίνιο και την γύρω περιοχή.
Οι διοργανωτές της εκδήλωσης πρόσφεραν κέρασμα σε καφενείο της Μεγάλης Χώρας, στους συμμετέχοντες στην εκδήλωση.
Όλοι ευχήθηκαν «Χρόνια Πολλά» και του χρόνου πρώτα ο Θεός να ξαναβρεθούν στην επόμενη εκδήλωση με υγεία.
---------------ο----------------
Ακολουθεί η πλήρης ομιλία του Δρ. Ηλία (Λίνου) Υφαντή, Διευθυντή του 6ου ΓΕΛ Αγρινίου «Απόστολος Φαφούτης»
Εισαγωγή & Το Ιστορικό Υπόβαθρο: Από την Μποζικίστα στο Ζαπάντι
Σεβαστοί πατέρες, έντιμοι εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης, αγαπητοί συμπατριώτες, συνδημότες, και προσκυνητές αυτής της ιστορικής μνήμης.
Βρισκόμαστε σήμερα εδώ, κάτω από τον θόλο αυτού του ιερού ναού, στον ευλογημένο και ποτισμένο με αίμα τόπο της Μεγάλης Χώρας, του ιστορικού Ζαπαντίου. Στεκόμαστε με δέος απέναντι στην ιστορία για να αποτίσουμε τον οφειλόμενο φόρο τιμής σε μια από τις πιο συγκλονιστικές, τις πιο καθοριστικές, αλλά συχνά λιγότερο φωτισμένες σελίδες της εθνικής μας παλιγγενεσίας. Είμαστε εδώ για να γυρίσουμε το ρολόι του χρόνου πίσω, στην 26η Ιουλίου του 1821. Την ημέρα που ο τόπος αυτός αποτίναξε οριστικά τον οθωμανικό ζυγό, σφραγίζοντας την ελευθερία ολόκληρου του κάμπου του Αγρινίου.
Για να κατανοήσουμε όμως το μέγεθος της θυσίας και τη σημασία αυτής της γης, πρέπει πρώτα να σκάψουμε βαθιά στα στρώματα του χρόνου. Η ιστορία αυτού του χωριού είναι ένας καθρέφτης της ίδιας της πολυτάραχης μοίρας του Ελληνισμού. Πριν ριζώσει η ονομασία «Ζαπάντι» στα χρόνια της οθωμανικής επικράτησης, ο τόπος αυτός έφερε στα σπλάχνα του ένα παλαιότερο, βυζαντινό και μεταβυζαντινό όνομα: Μποζικίστα.
Η Μποζικίστα δεν ήταν ένας τυχαίος τόπος.
Από τη σλαβική ρίζα božikovina (ιερός/ιεροσύνη, από το bog που σημαίνει θεός), που σχετίζεται με τον παλαιοχριστιανικό ναό της Θεοτόκου. Από το φυτό Μπότσικα (Αγιοβασιλίτσα) που ευδοκιμεί στην περιοχή. Ιστορική Σημασία: Κατά την Ύστερη Μεσαιωνική και την πρώιμη Οθωμανική περίοδο, αποτελούσε έναν από τους σημαντικότερους και πολυπληθέστερους οικισμούς (casalia) της Επισκοπής Αχελώου, προτού ο πληθυσμός μετακινηθεί και αναπτυχθούν πλήρως το γειτονικό Βραχώρι (Αγρίνιο) και το Ζαπάντι.
Πριν 500 χρόνια όμως η Μποζίκιστα ήταν η μεγαλύτερη κωμόπολη του Αιτωλικού κάμπου, το 1500 επί τουρκοκρατίας και Σουλτάνου Σουλειμάν του Μεγαλοπρεπή. Αριθμούσε 286 νοικοκυριά και ισοδυναμούσε περίπου με 1500 κατοίκους. Καταγράφεται από τον Μ. Κiel το 2002 στα πρακτικά του Β΄Αρχαιολογικού συνεδρίου. Εμφανίζεται με το όνομα Poikikikte που παραπέμπει στο συγκεκριμένο τοπωνύμιο. Το 1521 λοιπόν όπως θα δείτε στον παρακάτω πίνακα ξεπερνά ακόμα και το Αγγελόκαστρο και το Μεσολόγγι και τη Βελάουστα ( Πυργί), στο Ζαντζάκι του Κάρλελι. Άξιου προσοχής είναι ότι ο χάρτης του Kiel δεν εμφανίζει καθόλου στοιχεία για το Βραχώρι μέχρι το 1642.
Το σημαντικό για την εξαφανισμένη Μποζίκιστα είναι ότι ο πληθυσμός της ήταν Χριστιανικός. Από τις 229 οικογένειες που είχαν απομείνει το 1562, μόνο 19 καταγράφονται ως μουσουλμανικές, τη στιγμή που για Ζαπάντι και ιδίως Βραχώρι τα ποσοστά ήταν αντίστροφα το 1732 και το 1815.
Βλέποντας κανείς τον πίνακα, μετά το 1700 οι Χριστιανοί κάτοικοι της Μποζίκιστας είχαν εγκαταλήψει τον τόπο, ενώ το χωριό εγκαταλείφθηκε πλήρως αρχές του 19ου αιώνα και είχε ήδη αντικατασταθεί και το Βραχώρι (Αγρίνιο) πήρε τη θέση της.
Με την πάροδο των αιώνων, ο χριστιανικός αυτός οικισμός υπέστη μια βίαιη και συστηματική δημογραφική και θρησκευτική αλλοίωση. Οι χριστιανοί κάτοικοι εκτοπίστηκαν, απορροφήθηκαν ή αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν προς τα ορεινά, και η Μποζικίστα μετατράπηκε στο ισχυρό μουσουλμανικό προπύργιο που γνωρίσαμε ως Ζαπάντι. Έγινε η έδρα πανίσχυρων μπέηδων και αγάδων, μια «Μεγάλη Χώρα» με επιβλητικά πέτρινα σαράγια, τζαμιά και οχυρώσεις, που λειτουργούσε ως ο αδιαφιλονίκητος φρουρός της οθωμανικής κυριαρχίας στην περιοχή. Από την χριστιανική Μποζικίστα στο οθωμανικό Ζαπάντι, ο τόπος αυτός βίωσε τον απόλυτο εξισλαμισμό. Όμως, η γη αυτή δεν ξέχασε ποτέ τις ρίζες της. Και το πλήρωμα του χρόνου για την επιστροφή της στην ελευθερία έφτασε το καλοκαίρι του 1821.
Το Ξέσπασμα του Αγώνα και οι Οπλαρχηγοί της Πολιορκίας
Όταν τον Μάρτιο του 1821 η φλόγα της Επανάστασης άναψε σε όλη την Ελλάδα, η Αιτωλοακαρνανία δεν έμεινε πίσω. Τον Ιούνιο του 1821, οι ελληνικές δυνάμεις καταφέρνουν το πρώτο μεγάλο πλήγμα κατά της Αυτοκρατορίας στην περιοχή: την άλωση του Βραχωρίου, του σημερινού Αγρινίου.
Η πτώση του Βραχωρίου προκάλεσε πανικό στις οθωμανικές δυνάμεις. Ωστόσο, η νίκη των Ελλήνων δεν ήταν ολοκληρωμένη. Ένα μεγάλο και βαριά οπλισμένο σώμα Τουρκαλβανών, μαζί με τις οικογένειές τους και τους εναπομείναντες ισχυρούς αγάδες της περιοχής, αρνήθηκε να παραδοθεί. Υποχώρησαν εσπευσμένα προς τα δυτικά και οχυρώθηκαν στο γειτονικό Ζαπάντι.
Το Ζαπάντι δεν ήταν μια απλή κοινότητα· ήταν ένα φυσικό και τεχνητό φρούριο. Τα σπίτια του χτισμένα με χοντρή πέτρα, διέθεταν πολεμίστρες, ενώ τα μεγάλα αρχοντικά σαράγια των μπέηδων είχαν μετατραπεί σε αυτόνομα οχυρά.
Στέκουν ακόμα και σήμερα στη δυτική πλευρά του χωριού απομεινάρια τους που είτε αναπαλαιώθηκαν και κατοικούνται και σήμερα, είτε μένουν τα ερείπια τους θυμίζοντας την περίοδο αυτή της τουρκοκρατίας.
Οι Τουρκαλβανοί, όντας έμπειροι και σκληροτράχηλοι πολεμιστές, ταμπούρωσαν τις θέσεις τους, έστησαν κανόνια και ορκίστηκαν να κρατήσουν το Ζαπάντι μέχρι εσχάτων.
Οι Έλληνες οπλαρχηγοί κατάλαβαν αμέσως ότι όσο το Ζαπάντι παρέμενε στα χέρια του εχθρού, η Επανάσταση στην Αιτωλοακαρνανία βρισκόταν σε θανάσιμο κίνδυνο. Έτσι, αμέσως μετά το Βραχώρι, οι ελληνικές δυνάμεις μετακινούνται και κυκλώνουν το Ζαπάντι.
Σε αυτή τη μνημειώδη πολιορκία, ηγήθηκαν οι σπουδαιότεροι καπεταναίοι της Δυτικής Στερεάς Ελλάδας. Ήταν ο Δημήτριος Μακρής με τα παλικάρια του από το Μεσολόγγι, ο Αλεξάκης Βλαχόπουλος που καθοδηγούσε τους αγωνιστές από τον Βλοχό, και ο Γιαννάκης Στάικος από τη Βελάουστα. Μαζί τους ενώθηκαν ο Ανδρέας Ίσκος με τους σκληροτράχηλους Βαλτινούς, ο Κώστας Σιαδήμας επικεφαλής των Αποκουριτών, καθώς και ο ορμητικός Θεοδωράκης Γρίβας με τους Ξηρομερίτες του. Τον γενικό συντονισμό και τον αποκλεισμό των οθωμανικών ενισχύσεων από την Ήπειρο είχε αναλάβει ο στρατηγός Γεώργιος Βαρνακιώτης. Αυτή η πανστρατιά των κορυφαίων οπλαρχηγών της Ρούμελης έσφιξε σαν μέγγενη το Ζαπάντι.
Η πολιορκία ξεκινά με απίστευτη σφοδρότητα. Οι Έλληνες προσπαθούν με συνεχείς εφόδους και ακροβολισμούς να σπάσουν την άμυνα των εχθρών. Όμως, οι Οθωμανοί αμύνονται λυσσαλέα μέσα από τα πέτρινα οχυρά τους. Κάθε στενό του χωριού, κάθε αυλή και κάθε τοίχος μετατρέπεται σε πεδίο μάχης. Το αίμα ρέει άφθονο και οι απώλειες στις γραμμές των Ελλήνων είναι βαριές. Η πολιορκία παρατείνεται, οι εβδομάδες περνούν μέσα στον καύσωνα του Ιουλίου, και η κόπωση αρχίζει να καταβάλλει τους επαναστάτες.
Η Πρωτοφανής Τακτική: Τα Λαγούμια και η Πτώση του Ζουλφικάρ Αγά
Το μεγαλύτερο εμπόδιο για την προέλαση των δυνάμεων του Μακρή, του Βλαχόπουλου και των άλλων καπεταναίων ήταν το περιβόητο οχυρό του Ζουλφικάρ Αγά. Επρόκειτο για ένα τεράστιο, διώροφο πέτρινο σαράι, με πανίσχυρη τοιχοποιία, που δέσποζε στο κέντρο των αμυντικών γραμμών του χωριού. Από τις πολεμίστρες αυτού του πύργου, το εχθρικό βόλι θέριζε τα στήθη των Ελλήνων. Το οχυρό φάνταζε απτόητο, ένας αληθινός πύργος θανάτου.
Ήταν προφανές ότι με τις κλασικές μεθόδους επίθεσης, το σαράι δεν επρόκειτο να πέσει παρά μόνο με βαρύ τίμημα σε ανθρώπινες ζωές, το οποίο οι Έλληνες δεν μπορούσαν να αντέξουν. Τότε ακριβώς, απέναντι στην υλική υπεροχή των τειχών, επιστρατεύτηκε το δαιμόνιο της ελληνικής στρατηγικής. Οι οπλαρχηγοί αποφάσισαν να εφαρμόσουν μια πρωτοφανή, ρισκοκίνδυνη και ιδιοφυή τακτική: την τακτική των υπονόμων, το λεγόμενο σκάψιμο των λαγουμιών.
Με απόλυτη μυστικότητα, κάτω από την κάλυψη του σκοταδιού της νύχτας, αλλά και με τη βοήθεια αντιπερισπασμών κατά τη διάρκεια της ημέρας, Έλληνες αγωνιστές που γνώριζαν από σκαπτικές εργασίες άρχισαν να ανοίγουν υπόγειες στοές. Ξεκινώντας από ασφαλείς, απομακρυσμένες ελληνικές θέσεις, άρχισαν να σκάβουν μέτρο-μέτρο το χώμα, κατευθυνόμενοι κάτω από τα πόδια του εχθρού.
Φανταστείτε τη σκηνή, αδελφοί μου: Άνθρωποι κλεισμένοι μέσα στα σκοτεινά, στενά και ασφυκτικά υπόγεια λαγούμια, με την ανάσα κομμένη, να σκάβουν με τα χέρια και με απλά εργαλεία, γνωρίζοντας ότι αν ο εχθρός τούς αντιληφθεί, θα τους θάψει ζωντανούς. Σκάβουν κάτω από τα σπίτια, κάτω από τους δρόμους, με μοναδικό οδηγό την πίστη τους στην ελευθερία.
Μετά από μέρες υπεράνθρωπης προσπάθειας, οι υπόγειες στοές έφτασαν επιτέλους στον στόχο τους: σταθεροποιήθηκαν ακριβώς κάτω από τα θεμέλια του απόρθητου οχυρού του Ζουλφικάρ Αγά. Εκεί, οι λαγουμιτζήδες τοποθέτησαν μεγάλες ποσότητες μαύρης μπαρούτης, δημιούργησαν το φυτίλι και απομακρύνθηκαν.
Η στιγμή της έκρηξης ήταν συγκλονιστική. Η γη κάτω από το Ζαπάντι σείστηκε συθέμελα. Ένας εκκωφαντικός θόρυβος έσκισε τον ουρανό και το πανίσχυρο σαράι του Ζουλφικάρ Αγά τινάχτηκε στον αέρα, παρασύροντας στον θάνατο τους υπερασπιστές του και σκορπίζοντας τον τρόμο και τον πανικό στους υπόλοιπους Οθωμανούς. Η ψυχολογία των πολιορκημένων κατέρρευσε ακαριαία. Βλέποντας τα οχυρά τους να ανατινάζονται εκ των έσω, κατάλαβαν ότι δεν υπήρχε πλέον σωτηρία. Στις 26 Ιουλίου του 1821, στερημένοι από ελπίδα, οι Τουρκαλβανοί συνθηκολογούν. Το Ζαπάντι περνά ολοκληρωτικά στα χέρια των Ελλήνων. Ο κάμπος καθαρίζει και η σημαία της ελευθερίας κυματίζει περήφανα πάνω από τη Μεγάλη Χώρα.
Η σπουδαιότερη όμως συνέπεια ήταν ότι η νίκη στο Ζαπάντι ήταν αυτή ακριβώς που εδραίωσε την ελληνική επανάσταση στη Δυτική Ελλάδα το 1821.
Η Προδοσία της Εξόδου
Η μοίρα όμως του Ζαπαντίου συνδέθηκε τραγικά και με την επική Έξοδο του Μεσολογγίου το 1826. Κατά την απελευθέρωση του χωριού μας το 1821, οι Έλληνες αιχμαλώτισαν έναν νεαρό Οθωμανό. Δείχνοντας χριστιανική μεγαλοψυχία, τον μεγάλωσαν σαν δικό τους παιδί στην περιοχή, τον βάφτισαν και του έδωσαν το όνομα Ιωάννης.
Αυτός ο άνθρωπος έζησε αργότερα ανάμεσα στους Ελεύθερους Πολιορκημένους, γνωρίζοντας τα πιο ιερά μυστικά τους. Όταν αποφασίστηκε η ηρωική Έξοδος, ο Ιωάννης λύγισε. Δραπέτευσε κρυφά στο εχθρικό στρατόπεδο και, ως εξωμότης, πρόδωσε με κάθε λεπτομέρεια το σχέδιο των Ελλήνων στον Ιμπραήμ και τον Κιουταχή. Η προδοσία αυτή ήταν μοιραία: οι εχθροί περίμεναν τους ήρωες παραταγμένοι στις τάφρους, μετατρέποντας την Έξοδο σε σφαγή. Είναι ένα σκληρό, διαχρονικό μάθημα ότι η ελευθερία κινδυνεύει πάντα από το σαράκι της προδοσίας.
Επίλογος: Το Μήνυμα της Θυσίας για το Σήμερα
Αδέλφια μου, συμπατριώτες μου,
Το Ζαπάντι, η σημερινή Μεγάλη Χώρα, δεν είναι απλώς ένα σημείο στον γεωγραφικό χάρτη της Αιτωλοακαρνανίας. Είναι ένας τόπος ιερός, ένα ζωντανό μνημείο της ελληνικής ιστορίας. Είναι ποτισμένο με το αίμα των αγωνιστών του 1821, σημαδεμένο από την ιδιοφυή στρατηγική των υπόγειων λαγουμιών, αλλά και φορτωμένο με τα μεγάλα, διδακτικά ιστορικά δράματα του έθνους μας.
Σήμερα, στεκόμενοι με ευλάβεια και εθνική υπερηφάνεια σε αυτόν τον ιερό χώρο, υποκλινόμαστε στη μνήμη εκείνων των σπουδαίων οπλαρχηγών και των παλικαριών τους που θυσιάστηκαν για να είμαστε εμείς σήμερα ελεύθεροι. Η δική μας υποχρέωση είναι να κρατήσουμε τη μνήμη τους άσβεστη. Να μελετούμε την ιστορία μας, να διδασκόμαστε από το παρελθόν και να αναδεικνύουμε την ιστορική ταυτότητα της Μεγάλης Χώρας ως φάρο αυτογνωσίας, ενότητας και ελπίδας για τις επόμενες γενιές.
Σας ευχαριστώ από τα βάθη της καρδιάς μου.
Ζήτω το ελεύθερο Ζαπάντι! Ζήτω η 26η Ιουλίου του 1821! Ζήτω το Έθνος!»
Α.Κ.Κ.
